ئەتەکێتی خوازبینی ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە دروستکردنی کۆبوونەوەیەکی ئارام و ڕێزدار و لەبیرنەکراو. بۆ زۆر کەس، کۆبوونەوەی خوازبینی یەکێکە لە ساتەکانی دیاریکەری ژیانیان و جێبەجێنەکردنی چەند یاسایەکی سادە دەبێتە هۆی لێکتێگەیشتن لە نێوان خێزانەکاندا. سەرەڕای جیاوازی سروشتی نێوان کولتوورەکان و شێوازی ژیان، هەندێک بنەمای گشتی هەیە کە بۆ زۆربەی مرۆڤەکان دەگونجێت. لەم بابەتەدا کۆمەڵێک لەم ئامۆژگارییە گشتیانەمان باس کردووە بۆ ئەوەی ئەم کۆبوونەوە گرنگە ئارامتر و لێکتێگەیشتنتر بێت.
ئەتەکێتی خوازبینی بۆ کوڕ:
ئەتەکێتی خوازبینی بۆ کوڕ بەو مانایەیە کە زاوا وێنەیەکی ڕاستەقینەی کەسایەتی و مەبەستەکانی لە کەشێکی ئارام و ڕێزداردا، بە ڕەفتاری پێوانەکراو و ئامادەبوونێکی ئارامەوە دەخاتە ڕوو و ئاراستە دەدات بە گفتوگۆکە.
1. پێشوەختە کاتەکە دیاری بکە:
سەرەتا گرنگە چەند ڕۆژێک پێش بەرواری دڵخواز، پەیوەندی بە خێزانی کچەکەوە بکەیت و بە وردی پێیان بڵێیت لە کام ڕۆژدا دەچیتە ماڵەکەیان بۆ ئەوەی خوازبینی بکەیت. یەکێک لە خاڵە گرنگەکان ئەوەیە کە کاتێکی زۆریان پێ بدەیت، تەنانەت 1 هەفتەش، بۆ ئەوەی بتوانن بە باشی خۆیان ئامادە بکەن.
هەروەها ئەگەر لە یەکەم پەیوەندیتدا ڕایانگەیاند کە بیر لە کاتێکی تر دەکەنەوە، پێداگری لەسەر بەرواری دڵخوازی خۆت مەکە. جگە لەوەش باشترین کاتژمێرەکان له ئەتەکێتی خوازبینی دا، بەپێی وەرز و پلەی گەرما، لە سەرەتای ئێوارەوە تا سەرەتای شەو دەبێت. بێگومان لە زۆرێک لە کولتوورەکاندا دوای نانخواردنی ئێوارە باشترین کاتە بۆ ئەنجامدانی مەراسیمی خوازبینی.
2. لە کاتی خۆیدا بە:
کاتێک دەوترێت زۆر گرنگە لە کاتی خۆیدا سەردانی ماڵی خێزانی کچەکە بکرێت، هەمووان بە سادەیی بەلایدا تێدەپەڕن و وا بیر دەکەنەوە کە ئەم خاڵە زۆر باش دەزانن. بەڵام ئەوە وا نییە و هەر بۆیە زۆرێکیان لە کۆتاییدا درەنگ دەگەنه! لە ڕاستیدا ئەتەکێتی خوازبینی لە کاتی خۆیدا، ڕەوشتی هەیە.
- سەرەتا: دەبێت ناونیشانی وردی خانووەکە بزانیت. تەنانەت باشترە پێش ڕۆژی خوازبینی بە تەواوی جارێک ناونیشانەکە بدۆزیتەوە بۆ ئەوەی لە ڕۆژی پێشنیارەکەدا کات بەسەر نەبیت بۆ گەڕان بەدوایدا.
- دووەم: دڵنیابە لەوەی شوێنی دڵخواز لە ناوچەیەکی هاتوچۆی زۆردا نەبێت. ئەگەر وایە دڵنیابە چەند خولەکێک یان چەند کاتژمێرێک بۆ هاتوچۆکردن ڕەچاوبکه.
- سێیەم: لانیکەم 30 خولەک زووتر لە کاتی مەبەستت، بڕۆ! بەم شێوەیە ئەگەر شتێکی لەناکاو و چاوەڕواننەکراو ڕووبدات، ئەوا تۆ لەبارەیەوە دەزانیت. هەروەها کاتێک بۆ کڕینی گوڵ و شیرینی تەرخان بکە.
3. ڕەچاوکردنی جل و بەرگی گونجاو:
ڕەنگە تۆ بەخۆتەوە بڵێیت من یەکێکم لەو کەسانەی کە بۆچوونی کەسانی ترم بەلاوە گرنگ نییە و حەزم لێیە لە هەموو شوێنێک خۆم بم! بەڵام لەبەرچاو بگرن کە هەمیشە یەکەم دیدار(کە لە بنەماکانی پەیوەندیکردندا بە سەرنجی یەکەم ناسراوە) کاریگەرییەکی زۆر گرنگی لەسەر بۆچوونی کەسانی دیکە هەیە سەبارەت بە تۆ و تەنانەت ڕەنگە ببێتە هۆی حوکمێکی هەڵە سەبارەت بە تۆ. جگە لەوەش پێویستە فەرهەنگی بنەماڵەی خانمەکەش لەبەرچاو بگرن. بۆیە ڕەنگە باشتر بێت ئەو جلوبەرگانە هەڵبژێرین کە تا ڕادەیەک لە کولتوری ئەو خێزانەی کە باسی لێوە دەکرێت نزیک بن.
4. ڕۆژێک یان دوو ڕۆژ پێشتر دەرکەوتنت ڕێکبخە:
هەڵبژاردەیەکی باشە کە بە تەواوی لە ڕۆژی پێشنیارەکەدا بچیتە لای ئارایشتگا. بەڵام ڕەنگە هەڵبژاردەی باشتر ئەوە بێت کە ڕۆژێک پێشتر بچیتە لای ئارایشتگا و تەنها لە ڕۆژی پێشنیارەکەدا دەرکەوتنت دروست بکەیت. بەم شێوەیە لە کەسێک ناچێت کە تازە لە ئارایشتگا هاتۆتە دەرەوە لە کاتی کۆبوونەوەی خۆشەویستیدا. بەڵکو لە کەسێک دەچێت کە هەمیشە ڕێک و پێک بێت. ئەمەش یەکێکە لە ئەتەکێتی خوازبینی .
5. دڵنیابە لە کڕینی گوڵ و شیرینی:
ڕاستە تا ئێستا دڵنیا نیت کە ئەم کۆبوونەوەیە کۆتایی دێت یان نا، بەڵام هێنانی گوڵ و سندوقێک شیرینی داب و نەریتی جوانە و له ئەتەکێتی خوازبینیه. بۆیە ڕەنگە نەهێنانی گوڵ و شیرینی بە بێ ڕێزیت بەرامبەر بە خێزانی بووک هەژمار بکرێت. سەرنج بدەن، ئەگەری ئەوە هەیە لە بنەماڵەی بەرامبەردا کچەکە گوڵ و شیرینی لە تۆ وەربگرێت، هەروەها ئەگەری ئەوە هەیە یەکێک لە ئەندامانی خێزانەکەیان ئەم کارە بکات. کەواتە مەرج نییە تۆ بیاندەیت بەو کەسە تایبەتەی کە بیری لێدەکەیتەوە.
6. پێویستە گەورەساڵان سەرەتا بچنە ژوورەوە:
خاڵێکی زۆر گرنگ کە دەبێت لەبەرچاو بگیرێت ئەوەیە کە کوڕەکە دەبێت دوای گەورەکان بچێتە ناو ماڵەوە. جا لە دەرگای حەوشەوە بێت یان لە دەرگای چوونە ژوورەوە. بۆیە سەرەتا با دایک و باوک و تەنانەت گەورەکانی تریش بچنە ژوورەوە و دواتر خۆت.
7. بە ژمارەیەکی زۆرەوە مەچۆ بۆ خوازبینی:
بە تایبەتی لە یەکەم کۆبوونەوەی خوازبینیدا گرنگە بە ژمارەیەکی زۆر نەچیتە ئاهەنگەکە. بۆیە لە یەکەم کۆبوونەوەدا باشتر وایە لە نێوان 3 بۆ 6 کەسدا هەبێت و زیاتر نەبێت. مەگەر هۆکارێکی تایبەت هەبێت.
8. پێداگری لەسەر بەدەستهێنانی بەڵێ مەکە:
بەشێک لە ئەتەکێتی خوازبینی ئەوەیە کە ڕێگە بە لایەنی بەرامبەر بدرێت بیر لە پێشنیارەکە بکاتەوە. هەندێک خێزان پێیان وایە وەرگرتنی بەڵێ لە خێزانی کچەکە لە یەکەم کۆبوونەوەی خوازبینیدا سەرکەوتنێکی گەورەیە! تەنانەت ئەم کارەش ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی کچ و کوڕەکە بە ڕادەی پێویست یەکتر نەناسن و بە چاوی داخراوەوە هاوسەرگیری بکەن، بە گشتی ئەم کارە جۆرێکە لە بێڕێزیکردن.
9. بەبێ بوونی کوڕەکە مەچن بۆ خوازبینی:
هێشتا لە هەندێک خێزاندا خوازبینی بەبێ کوڕ باو و ئاساییە! بەڵام بزانە لەم سەردەمەدا ئەم شێوازەی خوازبینیه بە توندی ڕەخنەی لێدەگیرێت و ڕەنگە وەک بێڕێزیکردن سەیر بکرێت. بۆیە بە هیچ شێوەیەک ئەوە مەکە.
10. گفتوگۆ لەگەڵ کچەکە:
له ئەتەکێتی خوازبینی ئەوەیە که، کچ و کوڕ ڕێگەیان پێدەدرێت بچنە بەشێک لە ماڵەکە یان یەکێک لە ژوورەکان و قسە لەگەڵ یەکتر بکەن و لە بارودۆخی یەکتر بپرسن. ئاگاداربە کاتێک داوات لێدەکەن بچیتە ژوورێکی تر بۆ قسەکردن زۆر وروژێنەر نەبیت. هەوڵبدە کاتی قسەکردن زۆر درێژ نەکەیتەوە و هەوڵبدە پرسیار و وەڵامی دروست ئامادەبکەیت.
ئادابەکانی خوازبینی بۆ کچ:
وەک چۆن کوڕان لە یەکەم دیداردا تووشی دڵەڕاوکێ یان سترێس دەبن، کچان و تەنانەت خێزانەکانیان هەستیاری خۆیان هەیە بۆ ئەم دیدارە گرنگە. ڕۆژی خوازبینی دەرفەتێکە بۆ دروستکردنی وێنەیەکی ڕوون لە کەسایەتی و جیاوازی و هاوبەشی دوو کەس؛ بۆیە ڕەچاوکردنی چەند خاڵێکی سادە وەک ئەتەکێتی خوازبینی، دەتوانێت گفتوگۆکە خۆشتر و ڕێزدارتر بکات. لە خوارەوە باس لە گرنگترین شتەکان دەکەین کە پێویستە کچان لەم دیدارە گرنگەدا لەبەرچاویان بگرن بۆ ئەوەی پرۆسەی ئاشنابوون بە ئارامی و ڕێزی زیاترەوە بەردەوام بێت.
1. ماڵەکە شلۆق مەکە:
باشتر وایە لە یەکەم کۆبوونەوەدا ماڵەکە تا دەتوانیت بێدەنگ و تایبەت بێت. زۆرجار بوونی زۆر کەس لە دەوروبەرت دەتوانێت گفتوگۆکە سترێساویتر و قورستر بکات. ئەگەر کەسێک هەبێت لە خێزانەکەدا کە بوونی ئەو یارمەتی کۆبوونەوەکە دەدات بە ئاسانی و بێ کێشەتر بەڕێوەبچێت- بۆ نموونە کەسێکی بەتەمەن و خاوەن ئەزموون کە گەشتە فەرمییەکان بە باشی بەڕێوە دەبات- دەتوانیت بانگهێشتی بکەیت. بەڵام لەوەش زیاتر قەرەباڵغکردنی ماڵەکە پێویست نییە و تەنانەت ڕەنگە گفتوگۆکە قورستر بکات.
2. بە بەشی پێویست ماکیاژ بکە:
لە ڕۆژی خوازبینی باشترە جلێک هەڵبژێریت کە لەگەڵ کلتوری خێزانەکەتدا بگونجێت. هەروەها هەڵبژاردەیەکی باشە ئەگەر بنەماڵەی پێچەوانە لەبەرچاو بگرێت. بەڵام کاتێک باس لە ماکیاژ دەکرێت ئەوە لەبیرت بێت کە زۆر ماکیاژ لەوانەیە وا لە کەسانی تر بکات وا بیربکەنەوە کە تۆ کەموکوڕیەکانت دادەپۆشیت و متمانەی تەواوت نییە! بۆیە باشترە . بۆیە باشتر وایە ئەمە وەک ئەتەکێتی خوازبینی لەبەرچاو بگیرێت و به بەشی پێویست ماکیاژ بکەیت نەک زیاتر.
3. بڕۆ بۆ بەخێرهاتنی میوان:
بەخێرهاتنی میوان له ئەتەکێتی خوازبینیه. لەبیرت بێت بۆ ئەوەی ڕێز لە میوانەکە بگریت، دەبێت لە کاتی گەیشتنیان سڵاویان لێبکەیت و کاتێک خەریکە لە ماڵەوە دەردەچن، لەگەڵیاندا بڕۆ تا بەر دەرگا. بێگومان لە کاتی چوونە ژوورەوەدا تەنها دەبێت لە بەر دەرگای بیناکە بوەستیت و پێویست ناکات بچیتە حەوشە یان دەرگای بەرزکەرەوەکە.
4. ئاگاداری ڕەفتارەکانت بە:
گرنگە کەمێک ئاگاداری کولتوور بین. ڕەنگە لە کولتوری خێزانەکەت و بنەماڵەی لایەنی بەرامبەردا، زۆر قبوڵکراو نییە کچێک لە کۆبوونەوەی خوازبینیدا قسەخۆش بێت. هەروەها ئەگەر پێشتر کابراکەت ناسی، لە ڕۆژی پێشنیارەکەدا زۆر گەرم مەبەن لەگەڵ یەکتر.
ئەنجام:
خوازبینی بەپێی کولتووری شارەکە و تەنانەت قەومیش کۆمەڵێک داب و نەریتی هەیە. لەم بابەتەدا ئاشنا بووین بە گرنگترین ئەتەکێتی خوازبینی، کە زۆرجار پەیوەندییان بە شار و نەتەوەوە نییە و دەبێت لە هەموو شوێنێکدا ڕەچاو بکرێن. ڕەفتارەکانی وەک کڕینی گوڵ و شیرینی، لەبەرکردنی جل و بەرگی گونجاو لەگەڵ کولتوری هەردوو بنەماڵە، ڕێزگرتن لە گەورەکان، زۆر قسە نەکردن و هتد.
دەتوانن لێرەدا بیروڕا و ئەزموونەکانتان باس بکەن.
