ئیسپانیا یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی ئەوروپا و جیهان، وڵاتێکە ساڵانە بە چەندین شوێنە سەرنجڕاکێشە سەرسوڕهێنەرەکانی، ملیۆنان گەشتیار بۆ خۆیان ڕادەکێشن. لە شکۆمەندی مێژوویی کۆشکی ئەلهامبرا و ڕۆژە خۆرگیرەکانی کەنارەکانی دەریای ناوەڕاستەوە، تا دەگاتە ڕیتمە پڕ لە سۆزەکانی سەمای فلامینکۆ و بێدەنگی تێڕاماناوی ئهو خهڵكانهی کە بۆ زیارەت دەچنە ناو کاتدراڵی سانتیاگۆ دی کۆمپۆستێلا دوای چەند هەفتەیەک لە ڕۆیشتن بە ڕێگای کامینۆ. ئەم ئەزموونانە ڕەنگدانەوەی مێژووی دەوڵەمەندی ئەم وڵاتە و کولتوری زیندوو و سروشتی سیحراویین؛ وڵاتێک کە هەموو گۆشەیەک چیرۆکێکی جیاوازی هەیە بۆ دۆزینەوە.
لە خوارەوە 13 لە گرنگترین و بەناوبانگترین شوێنە گەشتیارییەکانی ئیسپانیاتان پێ دەناسێنین؛ ئەو شوێنانەی کە تێکەڵەیەک لە مێژوو، هونەر، سروشت و شێوازی ژیانی ئیسپانیا پیشان دەدەن و دەتوانن ڕێبەرێکی ئیلهامبەخش بن بۆ پلاندانان بۆ گەشتێک بۆ ئەم وڵاتە.
1. کۆشکی ئەلهامبرا(ALHAMBRA):
بەشێکی قەڵا و بەشێکی کۆشک و بەشێکی باخچە، ئەلهامبرا دەکەوێتە سەر فەلاتێک لە باشووری ئیسپانیا کە ڕووی لە شاری گرانادا کردووە. سوڵتانەکانی ناسری لە سەدەی 14 ئەم کۆشکەیان دروست کردووە. ئێستا ئالهامبرا یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی ئەم وڵاتە و خەڵکێکی زۆر تەنها بۆ بینینی ئەو شوێنە گەشت دەکەن بۆ گرانادا.
2. کڵێسای کۆردۆبا له ئیسپانیا(CORDOBA CATHEDRAL):
یەکێک لە شوێنە گەشتیارییەکانی ئیسپانیا کە لە دڵی خۆیدا تێکەڵاوی تەلارسازیی دوو ئایینی ئیسلام و مەسیحییەتیه، مزگەوتی گەورەی کۆردۆبایە. ئەم مزگەوتە دەتوانرێت بە یەکێک لە باشترین دەستکەوتە تەلارسازییەکانی مۆرەکان، یان موسڵمانانی ئەم وڵاتە، لەم شارەدا هەژمار بکرێت، کە ئێستا بە یەکێک لە دیمەنە سەرنجڕاکێشەکانی ئیسپانیا دادەنرێت ئەم شوێنە لە بنەڕەتدا پەرستگایەکی ڕۆمانی بووە، پاشان کڵێسایەکی ڤیزیگۆتیک بووە ، پێش ئەوەی مێزکیتا لەلایەن موسڵمانانی ئومەویەوە داگیر بکرێت.
3. کڵێسای ساگرادا فامیلیا(SAGRADA FAMILIA CHURCH):
کڵێسای ساگرادا فامیلیای کە یەکێکە لە دیمەنە سەرنجڕاکێشەکانی ئیسپانیا، دەتوانرێت بە شاکارێکی ناوازە لە نێو کڵێساکانی جیهاندا هەژمار بکرێت؛ کڵێسایەکی شایستە کە بە بەرزەکەیەوە شکۆمەندی و گەورەیی خۆی نمایش دەکات. ئەو پێکهاتە خەیاڵیانەی کە لە بەرشەلۆنە دیزاینی کردووە، بوونەتە ناسراوترین شوێنی گەشتیاری شارەکە.
4. مۆزەخانەی دێل پرادۆ، مەدرید(MUSEO DEL PRADO):
مۆزەخانەی دێل پرادۆ بەردەوام پڕە لە گەشتیارانی سەرسوڕماو. مۆزەخانەکە گەورەترین کۆمەڵەی هونەری ئیسپانی و ئەوروپی تێدایە، لە کارە سەرنجڕاکێشەکانی سەدەی ناوەڕاست لە سەدەی 12 تا بزووتنەوە ئاڤانگاردەکان. لێرەدا بەرهەمی هونەرمەندانی وەک گۆیا، ڕافایل، ڕوبێنس و ڤێلاسکێز دەبینن. بە واتایەکی تر ئەم مۆزەخانەیە دەتوانرێت بە کۆمەڵەیەکی تەواو لە باشترین بەرهەمە هونەریەکانی بواری نیگارکێشی هەژمار بکرێت. هەروەها خەڵاتی ئۆسکاری بەناوبانگترین کارە هونەریەکانی ئەم مۆزەخانەیە دەبەخشرێتە تابلۆی خزمەتکارەکان؛ کارێکی شایستە و سەرسوڕهێنەر لەلایەن ڤێلاسکێزەوە، کە تیایدا گروپە جوانەکەی شازادە مارگاریتا لەگەڵ خزمەتکارەکان و پاسەوان و سەگێک و دوکوێرە بە جوانی وێنا کراوە.
5. کاتدراڵی کوێنکا(CATHEDRAL OF CUENCA):
تەلارسازی گۆتیکی کاتدراڵی کوێنکا یەکێکە لە شوێنە سەرنجڕاکێشەکانی ئیسپانیا. ئەم بینا سەرنجڕاکێشە لە سەدەی 12 دروستکراوە و پاشماوەی دامەزرێنەر و ئەندامانی بنەماڵەی مۆنتیمایۆری تێدایە. قوربانگاکە لە سەدەی 18 و کەوانەکەی Arco de Jamete شێوازی ڕێنێسانس و سەقفی دارە کە بە شێوەیەکی ئاڵۆز نەخشێنراوە، گەشتیاران بۆ ئەم کاتدراییە ڕادەکێشن. جگە لەوەش، کڵێساکە میوانداری پێشانگای هونەری و بۆنە تایبەتەکانی دیکە دەکات. سەختە ئەم کاتدراڵە لەدەست بدەیت کاتێک سەردانی کوێنکا دەکەیت بەهۆی شوێنی گونجاوی لەسەر پلازا مایۆر.
6. سیڤیلیا(SEVILLE):
شاری سیڤیلیا پایتەختی ناوچەی ئەندەلوسی ئیسپانیا بە ناوەندی ڕۆشنبیری و ئابووری باشووری ئیسپانیا دادەنرێت. شاری سێڤیلیا، شارێکە لە کەناری ڕووباری گوادالکیڤیر، هەم جوانە و هەم پڕ لە کارەکتەرە. ئەم شارە جگە لە میراتی دەوڵەمەندی کولتووری، ژیانێکی شەوانە پڕ لە ژیانیشی هەیە. پرتەقاڵ و فلامینکۆ و شەڕی گا چەند وشەیەکن کە باسی شارەکە دەکەن.
7. کەناراوەکانی کۆستا دێل سۆل(COSTA DEL SOL):
لە باشووریترین بەشی ئیسپانیا، کەنار دەریای ئاسمانی هەیە بە ناوی کۆستا دێل سۆل، کە کات بەسەربردنێکی سەرنجڕاکێشیان بۆ گەشتیاران دابین کردووە و بە یەکێک لە شوێنەکانی ئیسپانیا دادەنرێت کە دەبێت بیبینن. یەکێک لە چالاکییە تەندروست و سەرنجڕاکێشەکانی ئەم کەنار دەریایه خۆرئاوابوونە. دەتوانیت لە ژێر خۆردا بخۆیت و خۆرئاوابوون لە کەناراوەکانی دەریای ناوەڕاست ئەزموون بکەیت.
یەکێک لە سەیرانگا بەناوبانگەکانی کۆستا کە زۆر گونجاوە بۆ ژیانی شەوانە و سەیرکردنی یەکەم ساتەکانی خۆرهەڵاتن، دەتوانرێت ناوی لێ بنرێت کەناری پۆرتۆ بانوس. کەنار دەریایەکی دیکەی کۆستا کە ئارام و بێ جەنجاڵییە و هێشتا لە وەرزە قەرەباڵغەکانی ساڵدا ئارامییەکی تایبەتی خۆی هەیە، کەناری لا فۆنتانیلایە. کەناری پلایا دێل کانوێلا یەکێکە لە کەناراوەکانی تری کۆستا دێل کە بە سروشتی پاک و دەست لێنەدراو دەورە دراوە. ئەم کەنار دەریا جوانە باشترین شوێنە بۆ ئەزموونێکی چێژبەخشی غەواس. بە گشتی کۆستا دێل سۆل 125 کەناری جوان و ئارام و سەرنجڕاکێشی سروشتی سەرسوڕهێنەری لە دڵیدا هەیە، کە شایەنی بینینن.
8. ئیبیزا له ئیسپانیا(IBIZA):
ئیبیزا یەکێکە لە دوورگە بەناوبانگەکانی بالێاریک، یەکێکە لە شوێنە بەناوبانگەکانی ئاهەنگگێڕان لە هەموو ئەوروپا. ئەم دوورگانە یەکێکە لە دوورگەکانی بالیاریک کە دەکەوێتە کەناراوەکانی ئیسپانیا. کولتوور و مێژووی ئەم شوێنە دەگەڕێتەوە بۆ فینیقیەکان. ئیبیزا بە زیاتر لە 50 کەناری جوانەوە شوێنێکی خەیاڵییە بۆ پشوودان. سەرنجڕاکێشیەکی گەورەیە بۆ ئەو گەشتیارانەی کە دەیانەوێت گوێیان لە دیجییە بەناوبانگەکان بێت. هەروەها لە ڕۆژدا ئاهەنگی کەنار دەریاکان بەڕێوەدەچێت.
9. شاری ماربێلا(marbella):
بۆ بینینی یەکێکی تر لە شوێنە گەشتیارییەکانی ئیسپانیا، دەبێت گەشت بکەیت بۆ باشوور. لە باشووری ئەم وڵاتە و تەنیشت کەناراوەکانی دەریای ناوەڕاست، شارێکی کەنار دەریا بەناوبانگی جیهانی هەیە کە میوانداری گەشتیارێکی زۆر دەکات. شاری ماربێلا ناوی بەناوبانگی ئەم شارە کەنارییە. کەنار دەریا جوانەکە و دیمەنە پاکەکان و خواردنە دەریاییە بە تامەکان و کەشوهەوای خۆش لە هۆکارە گرنگەکانی بەناوبانگی ئەم شارەن.
کاتێک لە سەیرانگا جوانەکانی ئەم شارەدا دەڕۆیت، دەتوانیت بەختی خۆت تاقی بکەیتەوە لە ناسینی کەسایەتییە ناودارەکانی جیهان. لە ڕاستیدا دەکرێ ماریا بە یەکێک لە شارە گرانبەهاکانی ئیسپانیا هەژمار بکرێت، کە بە ئۆتۆمبێلە گرانبەهاکانیەوە شوێنێکی بەناوبانگی زۆرێک لە ملیۆنێرەکانی جیهانە.
10. پارک گوێل(PARK GUELL):
پارک گوێل لە بەرشەلۆنە شوێنێکی خۆشە بۆ منداڵان و شوێنێکی گەشتیارییە. پارک گویل لە بەرشەلۆنە بەهەشتێکی هونەرییە بۆ ئەوانەی ئارەزووی پێکهاتە و دیزاینەکان دەکەن کە لە کەرەستەی سروشتی دروستکراون. ئەم شارە بەشدارییەکی بەرچاوی لە پیشەسازی گەشتیاری ئیسپانیادا هەیە.
11. مۆزەخانەی پیکاسۆ(PICASSO MUSEUM):
یەکێکی دیکە لە شوێنە گەشتیارییەکان کە دەبێت لە ئیسپانیا ببینرێت، مۆزەخانەی پیکاسۆیە. زۆر بەداخە بەرگەی ئەو گەشتە دوور و درێژە بگریت بۆ ئەم وڵاتە بەبێ ئەوەی سەردانی هونەریترین و مێژووییترین شوێنی ئەو وڵاتە بکەیت کە مۆزەخانەی پیکاسۆیە. بۆ چەندین سەدە ناوبانگ و جەماوەری کارە هونەریەکانی پیکاسۆ بووەتە قسەی هەموو بازنەیەکی هونەری. ئێستا کاتی ئەوە هاتووە شاکارەکانی ئەم نیگارکێشە بەناوبانگە ئیسپانییە لە نزیکەوە ببینین.
لە مێژووی دروستکردنی ئەم مۆزەخانەیەدا باس لەوە دەکرێت کە پیکاسۆ هاوڕێیەکی هەبووە بە ناوی جاومێ سابارتێس. جاومی بەهۆی پەرۆشی بۆ پیکاسۆ بڕیاریدا خانووە کۆنەکەی بکاتە مۆزەخانەی پیکاسۆ. بۆیە هەموو هەوڵەکانی خۆی خستەگەڕ بۆ کۆکردنەوەی کۆمەڵەیەکی دەوڵەمەند لە تابلۆکانی پیکاسۆ. جێگای سەرنجە بزانین ئەو ڕێگایەی کە دەچێتە ئەم مۆزەخانەیە بە کوچەیەکی تەسکدا تێدەپەڕێت. ئەم کوچە تەسکە بیرهێنانەوەی پێکهاتەی کۆنی شارەکەیە.
12. شارۆچکە سپییەکانی ئەندەلوس(THE WHITE TOWNS OF ANDALUSIA):
ئیسپانیا وڵاتێکی فراوانە و چەندین شوێنی سەرنجڕاکێشی سروشتی و گەشتیاری تێدایە، هەریەکەیان بە مانای وشەیی گەشتیاران سەرسام دەکەن. شوێنێکی تری گەشتیاری لە ئەم وڵاتە کە هەلومەرجی چێژ و بێگومان کات بەسەربردن بۆ گەشتیاران دابین دەکات، شارۆچکە سپییەکانی ئەندەلوسن؛ ئەو شارۆچکەیانەی خانووی سپی و سەقفیان سوورە کە مێژوویەکی زۆر دەوڵەمەندیان هەیە. لە سەردەمی کۆن ئەم شوێنە نیشتەجێبوونانە بۆ پاراستنی هاووڵاتیان بەکاردەهێنران. سپیایی هەموو خانووەکانی ئەم شارە هیچ مانایەکی مێژوویی تایبەتی نییە؛ بەڵام ئەم ڕووداوە بەڕواڵەت سادە و بێ مانا جوانییەکی نائاسایی بەم شارە بەخشیوە.
ئەم شارۆچکانە لە باشووری ئیسپانیا لە ناوچەیەک بە ناوی ئەندەلوس دامەزراون. لەوانەیە وا بیر بکەیتەوە کە بینینی چەند شارۆچکەیەک کە خانووی سپییان تێدایە زۆر سەرنجڕاکێش نییە؛ بەڵام دەبێت بڵێین ئەم ناوچەیە پڕە لە هەموو جۆرە سەرنجڕاکێشیەک کە بیری لێدەکەیتەوە؛ لە بەرنامەی ڕاستەوخۆ لە گۆڕەپانی سەرەکییەوە تا بینینی کڵێسا و مۆزەخانە و دوکانە سەیرەکانی ئەم ناوچەیە کە هەریەکەیان سۆز و خۆشەویستی خۆیان هەیە. دۆڵی پڕ لە داڵەکەر و دارستانەکانی داپۆشراو بە دار بلوط و شاخەکانی شایستە دیمەنە سەرنجڕاکێشەکانی دیکەی ئەم شارۆچکەیانەن.
13. دوورگەکانی کەناری(Canary Islands):
یەکێک لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی ئیسپانیا دوورگەکانی کەنارییە کە زیاتر لە پۆستکارتە جوانەکانی سەردەمی منداڵیمان دەچێت. دوورگەکانی کەناری کۆی گشتی 7 دوورگە لە زەریای ئەتڵەسی کە کەشوهەوای ئەفریقییان هەیە، کە وەک بەشێک لە ئیسپانیا دادەنرێت. گەورەترین و بێگومان سەرنجڕاکێشترینی ئەم دوورگانە دوورگەی تێنریفییە کە زنجیرەیەک چالاکیی سەرنجڕاکێش و ورووژێنەری لە دڵیدا هەیە.
ئەم دوورگەیە خاوەنی سێیەم گڕکانە لە جیهاندا، کە ڕواڵەتی مەریخی بۆ هەموو گەشتیارێک سەرنجڕاکێشە. ئاسمانی شین و ئەستێرەیی، سروشتی پاک و جوان، تەلەفریک و ڕوانگە گەشتیارییەکانی دیکەی ئەم دوورگەیەن.
ئەنجام:
ئیسپانیا بە جۆراوجۆری سەرنجڕاکێشی مێژوویی و کولتووری و سروشتییەوە، یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە تەواوەکانی ئەوروپا. ئەو 13 سەرنجڕاکێشییەی لەم بابەتەدا ناسێنراون، تەنیا بەشێکن لە توانای بەرفراوانی ئەم وڵاتە؛ لە شاکارەکانی تەلارسازی ئیسلامی و مەسیحییەوە تا شارە زیندووەکان و کەناراوەکانی خۆرگیر و دوورگە بە سروشتێکی ناوازە.
ئەم هەمەچەشنییە ئیسپانیا دەکاتە شوێنێکی سەرنجڕاکێش و ئیلهامبەخش بۆ هەموو سەلیقەیەک – جا چ ئارەزومەندانی مێژوو و هونەر، ئارەزومەندانی سروشت و ئارەزومەندانی کات بەسەربردنی کەنار دەریاکان. ناسینی ئەم شوێنە سەرنجڕاکێشانە دەتوانێت هەنگاوی یەکەم بێت بۆ پلاندانان بۆ گەشتێکی ئاگادارانە و چێژبەخش بۆ ئەم وڵاتە.
