هەست بە ناشیرینی دەکەیت؟ گومان لە ڕواڵەت زۆر باو و ئاساییە. هەموومان، لانیکەم جارێک لە ژیانماندا، هەستمان کردووە کە ناشیرینین! ڕەنگە تۆش چەندین جار لە ئاوێنەدا سەیری خۆتت کردبێت، گریانی کەموکوڕیەکانت بووبێت یان خۆزگەت خواستبێت کەمەرت باریکتر بێت، لووتت تیژتر بێت، یان باڵات بەرزتر بووبێت. بەڵام ئەم بیرکردنەوانە لە کوێوە سەرچاوە دەگرن؟ بۆچی ئەوەندە بەردەوام دەبن؟ وە، لە هەمووی گرنگتر، دەتوانیت چی بکەیت سەبارەت بە هەست بە ناشیرینی؟
هەست بە ناشیرینی، لەڕادەبەدەر باو و ئاسایی:
هەرچەندە زۆرجار بیستوومانە کە «جوانی لە چاوی بینەردایە»، بەڵام بۆ زۆرێک لە ئێمە قبوڵکردنی دەرکەوتنمان ئاسان نییە. هەستکردن بە جوانی، متمانە بەخۆبوون، یان تەنانەت خواستراویش زۆرجار لەژێر فشاری بەراوردکردن و پێوەرە توندەکاندایە. هەر لەبەر ئەم هۆکارەش وێنەی جەستە بووەتە یەکێک لە پرسە گرنگەکان لە بواری تەندروستی دەروونیدا.
لەم ساڵانەی دواییدا لێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە کە وێنەی نەرێنی جەستە دەتوانێت پەیوەندی بە دەرئەنجامەکانی وەک تێکچوونی خواردن، خەمۆکی، کێشە دەروونی کۆمەڵایەتیەکان و تەنانەت خەمۆکی دوای منداڵبوونیشەوە هەبێت. ئەمە بە تایبەتی لە هەندێک کۆمەڵگەی پێشکەوتووی ئینگلیزی زماندا ڕاستە، وەک ئەمریکا، کە ستانداردە جوانکارییە یۆرۆسەنتەرییەکان- وەک پێستێکی سپی، لووتێکی تەنک، باڵا بەرز و جەستەیەکی زۆر تەنک- وەک ئایدیاڵ پێشدەخرێن.
بەڵام هەست بە ناشیرینی تەنیا لە کۆمەڵگاکانی ڕۆژئاوادا سنووردار نییە. توێژینەوەیەکی بڕبڕەیی کە وێنەی جەستەی خوێندکارانی کچ لە زانکۆی کۆیمباتۆر لە هیندستان تاقیکردەوە، دەرکەوتووە کە 77.6%یان لە شێوەی جەستەیان ناڕازین. ئەم ناڕازیبوونە بە شێوەیەکی بەرچاو لە فشارە کۆمەڵایەتی و کولتوورییەکان و جەختکردنەوەیەکی زۆر لەسەر تەنکبوونەوە سەرچاوەی گرتووە، ئەمەش وایکردووە زۆرێک لەو خوێندکارانە بەشداری ڕەفتارە مەترسیدارەکان بکەن وەک وازهێنان لە ژەمەکان یان کەمکردنەوەی خۆراکەکانیان بە شێوەیەکی بەرچاو.
بۆچی هەست بە ناشیرینی دەکەین؟
میگان هیلبێرت پسپۆڕی بواری خۆراک دەڵێت، بەشێکی زۆر لە هەستی بەهای خۆمان لە تەمەنی هەرزەکاری دا دروست دەبێت. کاتێک هاوتەمەنەکان و ئەندامانی خێزانەکەمان کۆمێنتی نەرێنی لەسەر دەرکەوتنمان دەدەن، ئێمە ئەم پەیامانە دەخەینە ناوەوە. ئەم ناوەکیبوونە لە تەمەنی سێ بۆ چوار ساڵیدا ڕوودەدات.
بەڵام تەنها هاوڕێیان یان ئەندامانی خێزانەکەمان نین کە کۆمێنت لەسەر دەرکەوتنمان دەکەن. تاتیانا ڕیڤێرا کروز، کارمەندی کۆمەڵایەتی کلینیکی دەڵێت، کێشەکانی پەیوەست بە شێوەی جەستە و هەستکردن بە ناسەرنجڕاکێشی لە کارلێکی ئاڵۆزی هۆکارە دەروونی و کۆمەڵایەتی و کولتوورییە جیاوازەکانەوە سەرهەڵدەدەن. ئەم هۆکارانە بریتین لە:
1. کاریگەری میدیا:
بە بەرکەوتنی بەردەوامی خۆمان بە تۆڕە مەجازییەکان، کە شێوەی جەستەی زۆر ئایدیالیزەکراو، ناڕاستەقینە، فلتەرکراو یان دەستکاریکراو پیشان دەدەن، سروشتییە بەراوردکاریی نادادپەروەرانە لە دژی خۆمان بکەین. ئەم بەراوردکردنە وامان لێدەکات هەست بە ناشیرینی و ناسەرنجڕاکێشی بکەین.
2. بەراوردکاری کۆمەڵایەتی:
مرۆڤەکان خوویەکیان هەیە کە خۆیان لەگەڵ کەسانی تر بەراورد دەکەن. دووبارە بینینی کەسانێک کە لە تۆ سەرنجڕاکێشتر و جوانتر دەردەکەون، هەستێکی نەرێنی لەسەر خۆت دروست دەکات.
3. ستانداردە کولتوورییەکان:
پێوەرەکانی جوانی لە کۆمەڵگادا دەتوانن توند و سنووردار بن. ئەوانەی لەگەڵ ئەم پێوەرە ئایدیالیستیانەدا ناگونجێن، بەزەحمەت دەتوانن خۆیان بە سەرنجڕاکێشی خەیاڵ بکەن.
4. هۆکارە دەروونییەکان:
هەندێک حاڵەت، وەک خەمۆکی، دڵەڕاوکێ، تێکچوونی خواردن و تێکچوونی ناڕێکی لەش(dysmorphia)، تێگەیشتنی مرۆڤ لەخۆیدا دەشێوێنن و بیرکردنەوە نەرێنییەکان سەبارەت بە دەرکەوتنی بەهێزتر دەکەن.
5. کامڵگەرایی:
ئارەزووی کامڵگەرایی و ترس لە جێبەجێنەکردنی هەندێک پێوەر، سووتەمەنی ناڕەزایی توند لە دەرکەوتنی مرۆڤ و هەست بە ناشیرینی دەدات.
هەست بە ناشیرینی چۆن کاریگەری لەسەر تەندروستی دەروونی دەبێت؟
هیلبێرت دەڵێت وێنەیەکی نەرێنی خۆت هەست بە شەرمەزاری یان ناڕەحەتییەکی توندت پێدەبەخشێت. ئەم هەستە دەبێتە هۆی کێشەی تەندروستی دەروونی، وەک خەمۆکی و دڵەڕاوکێ، تێکچوونی جەستەیی(BDD)، تێکچوونی خواردن. هەندێک لە تێکچوونەکانی خواردن بریتین لە بێئاگایی لە خواردن، نەخۆشی گەدە، تێکچوونی زۆر خواردن و تێکچوونی خۆپاراستن لە خواردن.
هەروەها کروز دەڵێت کە وێنەی نەرێنی خۆ بە تایبەت وێنەی جەستە دەتوانێت ببێتە هۆی دابڕانی کۆمەڵایەتی. ترس لە حوکمدان و ڕەتکردنەوە دەتوانێت وات لێبکات بکشێیتەوە یان لە کارلێکە کۆمەڵایەتییەکان دوور بکەویتەوە. ئەمەش هەستکردن بە تەنیایی زیاد دەکات. وێنەیەکی نەرێنی لە جەستە دەتوانێت ببێتە هۆی ڕەفتاری وەسوەسەیی-ناچاری، وەک گرنگیدانی زۆر بە ڕواڵەت، زۆرجار خۆ سەیرکردن لە ئاوێنەدا و بیرکردنەوە لە نەشتەرگەری جوانکاری.
تەکنیکەکانی مامەڵەکردن لەگەڵ هەست بە ناشیرینی:
خۆشویستن و قبوڵکردنی خۆت پێویستی بە مەشقی ڕۆژانەیە. لەمانەی خوارەوەدا ڕێگاکانی دەستپێکردن بەم شێوەیە پێشنیار دەکەین.
1. خۆشەویستی خۆت:
میهرەبان بوون لەگەڵ خۆتدا بریتییە لە تێگەیشتن و ڕێکخستنی هەستەکانی کەسی. خۆبەزەیی مەشقی دەوێت. یەکێک لە ڕێگاکانی پراکتیزەکردنی بەزەیی بەخۆت ئەوەیە کە مامەڵە لەگەڵ خۆتدا بکەیت بەو شێوەیەی کە مامەڵە لەگەڵ هاوڕێ و خۆشەویستانت دەکەیت. بۆ نموونە خۆت بیر بخەرەوە کە نابێت بە شێوازێکی دیاریکراو لەگەڵ خۆی قسە بکەیت. بە هەمان شێوازی ڕەفتار و قسە مامەڵە لەگەڵ خۆتدا بکە کە لەگەڵ خۆشەویستانتدا دەیکەیت.
2. ئەرێنی بە:
کروز دەڵێت دروستکردنی متمانە بەخۆبوون و گۆڕینی شێوازی بینینی خۆت سەرەتایەکی باشە بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەست بە ناشیرینی. بیرکردنەوە نەرێنییەکان سەبارەت بە وێنەی جەستەت بە دووپاتکردنەوەی ئەرێنی بگۆڕە و تەحەدای باوەڕبوونت بە خۆت بکە. بە وریایەکی زۆرەوە هەوڵبدە ڕەگی ئەم بیرکردنەوە نەرێنیانە لەناو خۆتدا بدۆزیتەوە و لە سەرچاوەکەیەوە چارەسەری کێشەکە بکە.
کات بەسەر بەرە لەگەڵ هاوڕێ و خێزانە پشتیوانەکان کە خۆشیان دەوێت بەو کەسەی کە تۆیت. دوور بکەوەرەوە لەو کەس و ژینگەیانەی کە بەردەوام سەرنجی نەرێنی دەدەن و ستانداردە ناڕاستەقینەکانی جەستە بەرەوپێش دەبەن.
3. گرنگیدان بە تواناکانی لەش:
هیلبێرت دەڵێت، لەبری ئەوەی سەرنجت لەسەر چۆنیەتی دەرکەوتنی جەستەت بێت، فێربە قەدر بزانیت کە جەستەت توانای چی هەیە. ئافرەتان بەزۆری هەر لە منداڵییەوە فێردەکرێن خۆیان لە چاوی کەسانی ترەوە ببینن. بەڵام ئەگەر ڕوانگەیەکی کەسی یەکەم بۆ خۆمان بگرینە بەر و بزانین چۆن جەستەمان بەم ئاستە گەیاندووین و ڕێگەی پێداوین هەموو جۆرە شتێکی سەرسوڕهێنەر ئەزموون بکەین، ئەوا کەمتر فشار دەخەینە سەر دەروونمان. بە شێوەیەکی سروشتی لەم حاڵەتەدا هەست بە فشارێکی کەمتر دەکەین تا وەک شتێکی دیکۆرات سەیری جەستەمان بکەین.
کروز ئامۆژگاری دەکات، ڕاهێنانێک بدۆزەرەوە کە حەزت لێیە. ئەم وەرزشە دەتوانێت ڕاکردن، مەلەکردن، سەماکردن، ڕۆیشتن بە پێ، سەرکەوتن، تۆپی بالە، تێنس، لەشجوانی یان یۆگا بێت. هەر چالاکیەکی جەستەیی کە باری دەروونیمان باشتر بکات و یارمەتیمان بدات وێنەی جەستەیەکی باشترمان هەبێت، گونجاوە. چونکە لەم حاڵەتەدا ئێمە تەنها گرنگی بە ڕواڵەتی جەستە نادەین، بەڵکو بە هێز و تواناکانیشی دەدەین.
4. گۆڕانکاری بچووک بکە:
بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەست بە ناشیرینی، گۆڕانکاری زۆر بەرهەمدارە. هەندێک گۆڕانکاری بچووک کاریگەری بەرچاویان لەسەر دەرکەوتن هەیە. بۆ نموونە گۆڕینی شێوازی قژمان یان شێوازی جلوبەرگمان، تەرخانکردنی کات لە ڕۆژدا بۆ وەرزشکردن، هەڵبژاردنی خۆراکی بەسوود و تەندروست و خەوتنی پێویست دەتوانێت جیاوازییەکی گەورە لە شێوەی جەستەیی و باری دەروونیمان و متمانە بەخۆبوونماندا دروست بکات.
5. چاودێری خۆت:
خۆپاراستن بە هەر شێوەیەک بێت گونجاوە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هەست بە ناشیرینی. چاودێریکردنی خۆت ڕێگەیەکی گەرەنتییە بۆ بەرزکردنەوەی تەندروستی دەروونی و باشترکردنی ڕێزگرتنی خود. ئەو کارانە بکە کە هەست بە باشی بکەیت. بۆ نموونە تەنانەت دوش، خوێندنەوەی کتێب یان چالاکییە وەرزشییەکانیش گونجاون. جل و بەرگێک لەبەر بکە کە وا دەکات هەست بە ئاسوودەیی و متمانە بەخۆبوون بکەیت، نەک هەوڵبدەیت بزانیت ئەو جلانە مۆدێرنن یان نا.
6. بەکارهێنانی هۆشیارانەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان:
ئینتەرنێت ژینگەیەکی دڕندە و نا میهرەبانە کە کاریگەری زۆری لەسەر عەقڵی مرۆڤ هەیە. بە گوتەی هیلبێرت، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بە شێوەیەک داڕێژراون کە سەرنجیان لەسەر دەرکەوتن بێت، هەروەها بەکارهێنانی بەردەوامی وێنەی فلتەرکراو. ئەم ڕێبازە تێڕوانینی مرۆڤەکان بۆ جەستەیەکی ئاسایی دەگۆڕێت.
تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان هەوڵ دەدەن ئەو بیرۆکەیە جێگیر بکەن کە بەهای هەر مرۆڤێک لە سەرنجڕاکێشی دەرکەوتنیدایە. بەڵام لەبیرت بێت کە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان ژینگەی ڕاستەقینە نین. ئەو وێنانەی لەم ژینگەیانەدا دەیبینین زۆر دەستکاری کراون یان فلتەر کراون. بەهۆی ئەمەوە بە هیچ شێوەیەک نوێنەری ئەو شتە نین کە زۆربەی خەڵک چۆن دەردەکەون. کەمتر بەکارهێنانی سۆشیال میدیا دەبێتە هۆی باشترکردنی وێنەی جەستەت و متمانە بەخۆبوونت. لەگەڵ ئەوەشدا، بیرکردنەوە ئەرێنییەکان سەبارەت بە کێش و دەرکەوتنت بەهێز دەکات.
7. یارمەتی و چارەسەری پیشەیی:
گەیشتن بە خۆشەویستی خود گەشتێکی کورت و یەکجارەکی نییە؛ پرۆسەیەکی وردە وردە و پێویستی بە سەبر و بەردەوامی هەیە. گۆڕینی وێنەی نەرێنی جەستە و ڕووبەڕووبوونەوەی هەست بە ناشیرینی زۆرجار بە مانای فێربوونە کە خۆت لە ڕووناکییەکی نوێدا ببینیت: ڕووناکییەک کە تێیدا بیروباوەڕە زیانبەخشەکان وردە وردە بەرەوڕووی تەحەدا دەبنەوە، خۆ میهرەبانی بە جددیتر وەردەگیرێت و بەهای مرۆڤ لە دەرەوەی ڕواڵەتی جەستەیی پێناسە دەکرێت. لە ڕێگادا، سروشتییە هەست بە هەندێک پێشکەوتن و هەندێک دووبارەبوونەوەی گومان بکەیت.
هەر لەبەر ئەم هۆکارەش زۆرێک لە شارەزایان جەخت لەسەر گرتنەبەری ڕێبازێکی فرەلایەنە دەکەنەوە. کروز پێی وایە کە وەرگرتنی یارمەتی پیشەیی- وەک چارەسەری دەروونی وەک چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی، گروپی پشتیوانی و، لە هەندێک حاڵەتدا، دەرمان لە ژێر چاودێری کەسێکی پیشەیی- دەتوانێت ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە باشترکردنی وێنەی خۆت و تەندروستی دەروونی گشتی. وەرگرتنی یارمەتی نیشانەی لاوازی یان شکست نییە؛ دەتوانێت هەنگاوێکی هۆشیارانە بێت بەرەو باشتر ئاگاداربوون لە خۆت.
ئەنجام:
هەست بە ناشیرینی زیاتر ئەزموونێکی بابەتیی و مرۆییە نەک واقیعێک سەبارەت بە ڕواڵەتمان؛ یەکێک کە بە ئاسانی لە جیهانێکی بەراوردکردن و وێنەی ئایدیالیزەکراو و چاوەڕوانییە ناڕاستەقینەکاندا دروست دەبێت. هەبوونی ئەم هەستە بەو مانایە نییە کە شتێک لە تۆدا هەڵەیە، بەڵکو ئەوە مانای ئەوەیە کە تۆ لە ژێر فشارێکدایت کە زۆر کەس تووشی دەبن.
چارەسەری ئەم هەستە ئەوە نییە شەڕ لەگەڵ خۆت بکەیت یان هەوڵبدەیت ستانداردە دەستنەکەوتووەکان بەدیبهێنیت. ئەوەی بەڕاستی دەتوانێت یارمەتیدەر بێت ئەوەیە کە وردە وردە شێوازی سەیرکردنی خۆت بگۆڕیت، زیاتر میهرەبان بیت لەگەڵ خۆت و خۆت دوور بخەیتەوە لەو بەراوردکردنانەی کە بەهای تۆ بۆ دەرکەوتنت کەم دەکەنەوە. خۆقبوڵکردن بە مانای خۆشویستنی هەموو شتێک نییە، بەڵکو فێربوونە کە دادپەروەرانەتر و مرۆڤانەتر مامەڵە لەگەڵ خۆتدا بکەیت.
ئەگەر هەست بە ناشیرینی بەشێکی بەردەوامی ژیانت بێت و کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکان، متمانە بەخۆبوون، یان کوالیتی ژیانت هەبێت، قسەکردن لەگەڵ پسپۆڕێکی تەندروستی دەروونی دەتوانێت هەنگاوێکی گرنگ و تەندروست بێت. وەرگرتنی یارمەتی نیشانەی لاوازی نییە؛ ئەوە نیشانەیە بۆ گرنگیدان بە خۆت.
لە کۆتاییدا بەهای تۆ زیاترە لەوەی لە ئاوێنەدا دەیبینیت. ڕواڵەتەکان دەگۆڕدرێن، بەڵام تا میهرەبانتر فێر بیت خۆت ببینیت دەتوانێت بەردەوام بێت و کاریگەری قووڵی لەسەر کوالیتی ژیانت هەبێت.
