ئایا دەزانی بیرەوەری بیستن چییە؟ پێش ئەوەی بەردەوام بیت لە خوێندنەوە، بیر لە گۆرانییە دڵخوازەکەت بکەرەوە. گۆرانییەکە لە ئێستادا لێنادرێت، بەڵام ڕەنگە گوێت لە گۆرانیبێژەکە و مێلۆدییەکە و تەنانەت هەندێک لە تێکستەکانیش بێت لە سەرتدا. ئەم توانایە دەرئەنجامی بیرەوەری بیستنە کە جۆرێکە لە بیرەوەری کە بە بیرەوەری دەنگدانەوە ناسراوە.
مرۆڤەکان دەتوانن ئەزموونەکانی خۆیان لەبیر بکەن تەنانەت دوای ئەوەی کۆتاییان هاتووە. یەکێک لە گرنگترین ئەم توانایانە بیرەوەری بیستنە، کە بە وردی فێری دەبین دەربارەی چۆنیەتی کارکردنی و بەکارهێنانەکانی و تێکچوونەکانی و ڕێگاکانی باشترکردنی.
بیرەوەری بیستن چییە؟
بیرەوەری بیستن جۆرێکە لە بیرەوەری هەستیاری کە زانیاری دەنگی هەڵدەگرێت کە دێنە ناو مێشکەوە بۆ ماوەیەکی کورت، بەزۆری چەند چرکەیەک. ئەم ماوه کورتە کات دەدات بە مێشک بۆ پرۆسێسکردن و لێکدانەوەی دەنگەکە.
لێکۆڵینەوەکان لە حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە دەریانخستووە کە ئەگەر کەسێک گرنگی بە زانیاری بیستراو نەدات، ئەوا زۆر بە خێرایی کاڵ دەبێتەوە و وەرگرتنەوەی ئەستەمە. هەر لەبەر ئەم هۆکارە، سەرنج ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە گواستنەوەی زانیاری بیستراو بۆ ناو بیرەوەری کورتخایەن و پاشان بیرەوەری درێژخایەن.
بە پێچەوانەی وێنەکانەوە کە دەتوانرێت بۆ ماوەیەکی درێژتر سەیر بکرێت، دەنگەکان ڕاگوزەرن و بەزۆری تەنها یەکجار دەبیسترێن. بیرگەی بیستن بۆ قەرەبووکردنەوەی ئەم ڕاگوزەرییەی دەنگەکان دروستکراوە.
چۆن دەنگەکان لە مێشکدا هەڵدەگیرێن؟
پرۆسەی هەڵگرتنی دەنگەکان زۆرجار بە شێوەیەکی نائاگا ڕوودەدات. دوای ئەوەی شەپۆلی دەنگی دەچێتە ناو گوێچکە، دەماری بیستن هان دەدەن و وەک سیگناڵی کارەبایی دەگوازرێنەوە بۆ مێشک. ئەم زانیاریانە لە قۆڵۆنی بیستنی سەرەتاییدا پرۆسێس دەکرێن و بیرەوەرییەکی بیستنی کاتی پێکدەهێنن. لەم قۆناغەدا مێشک کاتێکی پێویستی هەیە بۆ شیکردنەوەی وردەکارییەکانی دەنگەکە. ئەگەر سەرنجی هۆشیار هەبێت، ئەوا زانیارییە بیستراوەکان دەتوانن بچنە ناو بیرگەی کارکردن و پاشان بیرەوەری کورتخایەن.
دەنگەکان تا چەند لە بیرەوەری بیستن دەمێننەوە؟
زانیارییە بیستنەکان بەزۆری بۆ ماوەی 2 بۆ 4 چرکە لە بیرگەی بیستن دەمێننەوە و دواتر بە داتای نوێ جێگەیان دەگرێتەوە. ئەگەر ئەم دەنگانە ئاگادار بکرێنەوە یان دووبارە ببنەوە، دەتوانرێت بگوازرێنەوە بۆ بیرەوەری کورتخایەن؛ ئەگەرنا بۆ هەمیشە لەبیر دەکرێن.
جێگای سەرنجە بزانین لە زۆر کەسدا بیرەوەری بیستن بەهێزترە لە بیرەوەری بینراو، چونکە دەنگەکان دەرفەتی دووبارەبوونەوەی سروشتییان نییە و مێشک ناچارە بۆ ماوەیەکی درێژتر بیانگرێت بۆ ئەوەی بە تەواوی پرۆسێسیان بکات.
بەکارهێنانی بیرەوەری بیستن لە ژیانی ڕۆژانەدا:
بیرگەی بیستن نزیکەی لە هەموو ساتەکانی ژیاندا چالاکە، لەوانە:
- گوێگرتن لە مۆسیقا و تێگەیشتن لە بەردەوامی نۆتەکان
- گفتوگۆ و بەدواداچوون بۆ گفتوگۆی کەسانی تر
- دیاریکردنی دەنگی ئاگادارکردنەوە وەکو هۆڕنی ئۆتۆمبێل
- کاردانەوەی خێرا بەرامبەر دەنگە ژینگەییەکان
یەکێک لە بەکارهێنانە سەرنجڕاکێشەکانی بیرگەی بیستن لە فەزای کات بەسەربردن ترسناکەکانی وەک ژووری هەڵهاتن یان سینەما فرەڕەهەندەکاندا دەبینرێت. دەنگە ڕاستەقینە و دەربڕینەکان دەبنە هۆی ئەوەی مێشک ھاوشێوە بکات کە لە دۆخێکی ڕاستەقینەدا بێت و کاردانەوە فیزیۆلۆژییەکانی وەک دەردانی ئەدرنالین دەستپێبکات.
هۆکاری تێکچوونی بیرەوەری بیستن چییە؟
بیرەوەری بیستن لە منداڵاندا بەزۆری لە نێوان تەمەنی 2 بۆ 6 ساڵیدا گەشە دەکات و پێدەگات، بەڵام ڕەنگە وردە وردە لاواز بێت لەگەڵ بەرزبوونەوەی تەمەن. ئەو هۆکارە سەرەکیانەی کە دەبنە هۆی ئەم جۆرە تێکچوونی بیرەوەرییە بریتین لە:
- لێدان
- تێکچوونی پرۆسێسی زمان (بەتایبەت لە منداڵاندا)
- لەدەستدانی بیستن یان کەڕبوون
- زیانگەیاندن بە بڕبڕەی کاتی مێشک
- پیربوون
نەخۆشیەکانی وەک ئەلزەهایمەر ڕاستەوخۆ زیان بە بیرەوەری بیستن ناگەیەنن، بەڵام لەوانەیە ببنە هۆی کێشە لە پرۆسێسکردنی دەنگەکان بەهۆی تێکچوونی بیرەوەری کورتخایەن. ئەو کەسانەی کە کێشەی بیرەوەری بیستنیان هەیە بەزۆری کێشەیان هەیە لە تێگەیشتن لە قسەکردن و فێربوونی مادەی نوێ و وەڵامدانەوەی گونجاو بۆ دەنگەکان.
ڕێگاکانی باشترکردنی بیرەوەری بیستن لە منداڵان و گەورەکاندا:
توانای بیرگەی بیستن لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر جیاوازە. هەندێک کەس دەتوانن زانیاری دەنگی بۆ ماوەی 9 چرکە هەڵبگرن، بەڵام ئەم جیاوازییە بەو مانایە نییە کە تێکچوونیان هەیە.
ڕێگا کاریگەرەکان بۆ باشترکردنی بیرەوەری بیستن بریتین لە:
- زۆر گوێگرتن لە مۆسیقا
- چالاکانە تەرکیزکردن لە کاتی گفتوگۆکاندا
- نەهێشتنی دەنگە سەرقاڵکەرەکان و گرنگیدان بە یەک سەرچاوەی دەنگ
- تێکەڵکردنی دەنگ لەگەڵ وێنەکان بۆ ڕاگرتنی زیاتر
- پاراستنی سەر و ڕێگریکردن لە تەزووی مێشک
چارەسەرکردن و بەهێزکردنی بیرەوەری بیستن لە منداڵان:
ئەو منداڵانەی کە تێکچوونی پرۆسێسی زمان یان کێشەی بیستنیان هەیە پێویستیان بە ڕاهێنانی تایبەتمەند هەیە، وەک چارەسەری قسەکردن و ڕاهێنانی مەعریفی. ئەم ڕاهێنانانە یارمەتی منداڵ دەدەن دەنگەکان بپارێزێت و پرۆسێسیان بکات و وەڵامی گونجاو بداتەوە.
پەیوەندی بیرەوەری بیستن به جۆرەکانی تری بیرەوەری:
بیرەوەری مرۆڤ دابەش دەبێت بەسەر چوار جۆری سەرەکیدا: بیرەوەری هەستیاری، کورتخایەن، کارکردن و درێژخایەن.
بیرگەی بیستن بەشێکە لە بیرەوەری هەستیاری. ئەگەر دەنگێک دووبارە بووەوە یان سەرنجی هۆشیارانە بۆی هەبێت، ئەوا دەچێتە ناوبیرەوەری کورتخایەن و بۆ ماوەی نزیکەی 30 چرکە دەمێنێتەوە. لە قۆناغی داهاتوودا بیرگەی کارکردن یارمەتیدەرە بۆ پرۆسێسکردن و بەکارهێنانی ئەم زانیاریانە و لە کۆتاییدا بە دووبارەبوونەوەی پێویست دەنگەکان دەگوازرێنەوە بۆ بیرگەی درێژخایەن.
ئەنجام:
بیرەوەری بیستن ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە فێربوون و پەیوەندیکردن و چێژوەرگرتن لە مۆسیقا و وەڵامدانەوەی دەوروبەرمان. ئەم جۆرە بیرەوەرییە یارمەتیمان دەدات لە دەنگەکان تێبگەین و پەیوەندییان پێوە بکەین و مانایان پێبدەین. بە باشتر تێگەیشتن لە چۆنیەتی کارکردنی بیرەوەری بیستن و مەشقکردنی ڕاهێنانی سادە، دەتوانین ئەم توانایە بەهێز بکەین و کوالیتی پەیوەندی و فێربوون بەرەوپێش ببەین.
ئەگەر هەر پرسیارێکتان هەیە سەبارەت بە بیرەوەری بیستن یان هەر ئەزموونێکتان هەبووە لە بەهێزکردن یان چارەسەرکردنی، بە خۆشحاڵیەوە لە بەشی کۆمێنت لەگەڵمان بڵاوی بکەنەوە.
