وانەوتنەوە یەکێکە لە کارە قورسەکانی جیهان. جگە لە هەبوونی زانیاری و خوێندەواری پێویست و پێدانی زانیاری بەسوود بۆ قوتابیان، پێویستە مامۆستا ئیلهامبەخشیش بێت. مامۆستا دەبێت لە هەمان کاتدا قسەکەر و سەرکردەیەکی باش بێت و کەشێکی خۆش لە پۆلدا دروست بکات کە بێزارکەر نەبێت بۆ قوتابیان. لە ڕاستیدا ئامانجی فێرکاری باش ئەوەیە کە ئامادەیی هەبێت، بەڵام ئامادەبوون چییە؟
زمانی جەستە لە وانەوتنەوەدا:
ئەگەر لە کاتی وانەوتنەوەدا دەمارگیر و نیگەران بوویت، ئەوا ئەم هەستە نائەمنییە لە زمانی جەستەتدا دەردەکەوێت. بەزۆری لەم دۆخەدا شانەکانت دەچەمێنیتەوە، بە دەستەکانت لەسەر سنگت دەوەستیت، یان دەستت دەخەیتە بەردەم دەمتەوە. بەڵام ئەم دۆخە نەبوونی متمانە بەخۆبوون نیشان دەدات و هەستێکی ناخۆش لە خوێندکاردا دروست دەکات. سۆز واتە بەڕێوەبردنی زمانی جەستەت بە شێوەیەک کە نیشانی خوێندکاران بدەیت کە تۆ کۆنترۆڵی پۆلەکەت کردووە. بەڵام بۆ فێرکردنی باشتر، دەتوانرێت کام فێڵی نازارەکی بەکاربهێنرێت؟
لەم بابەتەدا چەند خاڵێکی پراکتیکی زمانی جەستە لە وانەوتنەوەدا دەخەینەڕوو. بۆیە تا کۆتایی بابەتەکە لەگەڵمان بمێنەرەوە.
1. سڵاو لە قوتابیان بکە لەکاتی چوونە ژوورەوەیان:
لەبەردەم دەرگای پۆلدا بوەستن و سڵاو لە قوتابیان بکەن. پێویستە نزیک لە دەرگاکە بیت بۆ ئەوەی خوێندکارەکان بە یەکجار نەتوانن بچنە ناو پۆلەکەوە و ناچار بن خاو بکەنەوە و یەک بە یەک بێنە ناو پۆلەکەوە. ئەمەش هێوریان دەکاتەوە. ئەگەر خوێندکاران پێشتر چوونەتە ناو پۆلەوە، بە متمانەوە هەنگاو بنێنە ناو پۆلەکە و بە دەنگێکی بەرز و ڕوون و زیندوو سڵاویان لێ بکەن. هەرگیز نابێت بە شێوەیەکی ناڕێک دەرکەویت. هەروەها زۆر خێرا مەڕۆ، وا دەکات بە لاوازی دەربکەویت.
2. هەموو شوێنی پۆلەکە بەکاربهێنە:
وەستانی فول تایم لە پشت مێزەوە، بەربەستێک لە نێوان تۆ و خوێندکارەکاندا دروست دەکات. بۆیە لە کاتی قسەکردن لە پۆلدا بە پێ بڕۆ و بەشە جیاوازەکانی پۆل بەکاربهێنە لە کاتی ڕوونکردنەوەی چەمکەکاندا. جگە لەوەش ئەمە وا دەکات قوتابی یاری نەکات و گرنگی بە وانەکە بدات. ھەندێک جار لەکاتی شیکردنەوەی وانەکەدا لە تەنیشت کەسێکەوە بوەستە کە گوێ بە وانەکە نادات و ڕێکوپێکی پۆلەکە تێکدەدات؛ بەم کارە بە تەواوی تێدەگات کە تۆ چی دەکەیت و بەزۆری واز لە تێکدانی ڕێکخستنی پۆلەکە دێنێت.
3. دەموچاوت بەکاربهێنە:
دەتوانیت دەربڕینی دەموچاوت بەکاربهێنیت بۆ گەیاندنی چەندین مانا. بۆ نموونە بە تامەزرۆییەوە سەیری خوێندکاران بکە بۆ ئەوەی وەڵامەکانیان وەربگریت، کاتێک خوێندکارێک دوودڵ دەردەکەوێت، بە دڵنیاییەوە زەردەخەنە بکە، یان ئاماژەیەکی بیرکردنەوە بکە، وەک دانانی دەستت لەسەر چەناگەت، کاتێک دەتەوێت هانی خوێندکاران بدەیت بیر لە پرسیارێک بکەنەوە. هەروەها هەوڵبدە لە کاتی وانەوتنەوەدا چاوت لەگەڵ هەموو قوتابیان بکەوێت و ئەو پەیامە بگەیەنە کە تێدەگەیت کە ئەوان چی دەکەن بە باش یان خراپ.
4. مامەڵەکردن لەگەڵ هەڵسوکەوتی نەشیاوی قوتابیان:
کاتێک ڕووبەڕووی ڕەفتاری نەگونجاو دەبیتەوە، لە ڕووی جەستەییەوە لە ئاستی خۆیان دابەزە(ببە بە باڵایان) و بە هێمنی باسی دەرئەنجامە ئەگەرییەکانی ئەو ڕەفتارەیان لەگەڵ بکە. کاریگەری ئەمەش زۆر لەوە گەورەترە کە لەبەردەم هاوپۆلەکانیاندا سەرزەنشتیان بکەن. ئەگەر هەڵسوکەوتی خراپیان جددی بوو، لە دەرەوەی پۆل یان دوای وانەکان قسەیان لەگەڵ بکە. بەم کارە لەبەردەم هاوتەمەنەکانیاندا تاوانبار ناکرێن و ئەوەش ئەوەیە کە لە تۆ دەیانەوێت.
5. دوورکەوتنەوە لە هاوارکردن و بانگکردنی ناوی قوتابیان:
کاتێک هەست دەکەیت پۆلەکە لە ژێر کۆنترۆڵی خۆت دەرچووە، تەنها بە هێمنی دابنیشە و سەیری قوتابییەکان بکە بەبێ ئەوەی هیچ بڵێیت. بەم شێوازە پۆلەکە ئارام و بێدەنگ دەبێت و بە پاراستنی ئارامیی خۆت، سەرنجڕاکێشیی پێویست لە پۆلدا بەدەست دەهێنیت. لەم حاڵەتەدا پێویستە وانەکە بوەستێنیت و چاوەڕێی هێوربوونەوەی قوتابیان بکەیت. بەکارهێنانی ئەم شێوازە وزەی زۆر کەمتری دەوێت بە بەراورد بە هاوارکردن. ئەگەر ئەمە زۆر ڕوویدا، ئەوا کاتە لەدەستچووەکە زیاد بکە بۆ کۆتایی کاتەکانی پۆل. کەواتە کلیلی چارەسەرکردنی کێشەکە لەم بارودۆخانەدا ئەوەیە کە ئارام دەربکەویت.
6. دەستەکانت بەکار بهێنە:
دەستەکانت نیشاندەری متمانەن، واتە ئەگەر کەسانی تر دەستەکانت نەبینن لەوانەیە متمانەت پێ نەکەن. لە کاتی وانەوتنەوەدا دەستەکانت هەمیشە دیار بێت. پێویستە دەستەکانت لە گیرفان دەربهێنیت و لە پشتەوە یان لە ژێر مێزەوە نەیانشاریتەوە. لە ڕاهێنانی ئۆنلاین و لەبەردەم کامێرادا دەبێت هەموو جەستەت لە چوارچێوەی وێنەگرتندا بێت.
7. بەکارهێنانی پۆزی هێز (power posing):
توێژەرانی قوتابخانەی بازرگانی هارڤارد بۆیان دەرکەوتووە، تا دۆخی جەستەت فراوانتر بێت (شانەکانت بۆ پشتەوە، پێیەکانت بە توندی لەسەر زەوی بچێنرێن، سنگت ڕاست بێت و سەرت بەرزتر بێت)، هەست بە متمانەیەکی زیاتر دەکەیت و کەسانی دیکە زیاتر هەست بە متمانەت دەکەن. ئەم دۆخەی کە بە شێوەیەک وەستاویت کە شوێنی زیاتر لەگەڵ جەستەتدا داگیر بکەیت پێی دەوترێت «پۆزی هێز». لە کاتی فێرکردندا دەستەکانت ئازاد بهێڵە و دەستەکانت بە سنگتەوە مەگرە، شانەکانت بۆ دواوە ڕابکێشە و سەرت بەرز بکەرەوە. ئەمەش یارمەتیت دەدات شوێنی زیاتر وەربگریت بۆ کۆنتڕۆڵی ئەو قسانەی دەکەیت.
8. بەکارهێنانی ئامرازی نازارەکی:
وانەوتنەوە و فێرکردن تەنها لە ڕێگەی ڕوونکردنەوەی زارەکییەوە بەزۆری تەمەنی کورتە و بەشێکی زۆری بە خێرایی لەبیردەچێتەوە. هەر لەبەر ئەم هۆکارەش پێویستە ڕوونکردنەوە زارەکییەکان لەگەڵ ئاماژەی نازارەکیدا هاوتەریب بکرێت بۆ ئەوەی مێشکی خوێندکار بتوانێت زانیاری زیاتر وەربگرێت و پرۆسێس بکات. بۆ ڕوونکردنەوەی چەمکەکان، ئاماژەکانی دەست، گۆڕانکاری لە تۆنی دەنگ و زمانی جەستە دەتوانرێت کەڵک وەربگیرێت بۆ ئەوەی پەیامی پەروەردەیی ڕوونتر و تێگەیشتنتر و لەبیرنەکراوتر بێت.
ڕاهێنانی پراکتیکی: هێنانی زمانی جەستە لە فێرکردندا لە نائاگاییەوە بۆ هۆشیار
پێش ئەوەی بتوانی زمانی جەستەت لە وانەوتنەوەدا ڕاست بکەیتەوە، پێویستە سەرەتا ڕەچاوی بکەیت. زۆرێک لە جوڵە و دۆخی جەستە و وەڵامە نازارەکییەکانی ناو پۆل خووی نائاگانه کە بەبێ هیچ مەبەستێکی دیاریکراو دووبارە دەبنەوە.
بەشێکی کورت لە وانەوتنەوەکانی خۆت تۆمار بکە(5 بۆ 10 خولەک) یان داوا لە هاوکارێک بکە لە پۆلدا چاودێریت بکات. پاشان گرنگی بە شوێنی شانەکانت و شوێنی دەستەکانت و بڕی بەرکەوتنی چاوەکانت و شێوازی وەستان و جوڵەکردنت لە پۆلدا بدە.
ئامانجی ئەم مەشقە حوکمدان و ڕەخنەگرتن نییە لە خۆت؛ تەنها ئەوەیە کە ئاگاداری زمانی جەستەت بیت لە وانەوتنەوەدا. کاتێک زانیت جوڵە و دۆخی جەستەت چ پەیامێک بە خوێندکارەکانت دەگەیەنێت، ڕاستکردنەوەیان ئاسانتر و سروشتیتر دەبێت. زمانی جەستە کارامەیییەکی بەدەست هێنراوە و بە مەشقی هۆشیارانە، وردە وردە دەبێتە بەشێک لە شێوازی وانەوتنەوەت، ئەمەش پۆلەکە کاریگەرتر و سەرنجڕاکێشتر دەکات.
دەرەنجام: وانەوتنەوەی کاریگەر بە ئامادەبوونی هۆشیار و زمانی جەستە
وانەوتنەوە سەرکەوتووەکان تەنیا لە گەیاندنی ناوەڕۆکدا سنووردار نییە؛ ئەوەی پۆلێک زیندوو و یەکگرتوو و کاریگەر دەکات، بوونی هۆشیاری مامۆستایە و شێوازی پەیوەندیکردنیەتی لەگەڵ خوێندکاران. زمانی جەستە لە فێرکردندا ئامرازێکی بەهێزە کە متمانە و ئارامی و دەسەڵات و ئارەزووی فێربوون دەگەیەنێت بەبێ ئەوەی یەک وشە بڵێت.
ئەو ستراتیژیانەی لەم بابەتەدا باسکراون، کارامەیی فێربوونن کە لەسەر بنەمای پراکتیکن و دەتوانن یارمەتی مامۆستایان بدەن وانەوتنەوەیان کاریگەرتر بکەن. بە پراکتیزەکردنی بەردەوام و هۆشیارانە، هەر مامۆستایەک دەتوانێت زمانی جەستەی خۆی بکاتە ئامرازێکی بەهێز بۆ بەڕێوەبردنی پۆل و باشترکردنی کوالیتی وانەوتنەوەکانی. لە کۆتاییدا فێرکردنی باش بریتییە لە تێکەڵەیەک لە زانین و ئامادەبوونی چالاک و بینین؛ و زمانی جەستە خاڵی پەیوەندی نێوان ئەم سێ توخمەیە.
