شوکولاتەی تۆخ و سوودە ناوازەکانی بۆ تەندروستی

شوکولاتەی تۆخ(Dark Chocolate) کە خواردنێکی بەناوبانگ و چێژبەخشە، لە تۆوەکانی دەرهێنراو لە میوەکانی درەختی کاکاو دروست دەکرێت. دوای دروێنەکردن، تۆوەکان وشک دەکرێنەوە، پاشان دەنێردرێت بۆ میڵەکان بۆ ئەوەی بکرێتە هەویرەی کاکاو. دواتر ئەم هەویرە لەگەڵ بڕێکی کەم شەکر و هەندێک جار کەرەی کاکاو تێکەڵ دەکرێت بۆ دروستکردنی شوکولاتەی تۆخ بە تامێکی دەوڵەمەند و پێکهاتەیەکی نەرم. بە پێچەوانەی شوکولاتەی شیری، ئەم خواردنە بەتامە بەزۆری شەکری کەمتری تێدایە و ڕێژەی کاکاوەکەی زیاترە، ئەمەش وا دەکات سوودە تەندروستییەکانی زیاتر دەربکەون و کاریگەرییە ئەرێنییەکانی لەسەر جەستە زیاتر سەرنجڕاکێش بن.

سوودەکانی شوکولاتەی تۆخ:

شوکولاتەی تۆخ بە تەندروستترین جۆری شوکولاتە ناسراوە بەهۆی بەرزی ڕێژەی کاکاو و کەمی ڕێژەی شەکر. جگە لە تامە ناوازە و بەتامەکەی، ئەم خۆراکە پێکهاتەی بەنرخی وەک فلاڤۆنۆید و دژە ئۆکسێنەر و کانزاکانی تێدایە کە یارمەتی تەندروستی لەش دەدەن. لەگەڵ هەر پارچە شوکولاتەیەکدا، دەتوانیت بچیتە ناو جیهانێکەوە کە سوودی تەندروستی تێدایە؛ لە بەهێزکردنی دڵ و دەروونەوە تا پشتگیریکردنی سیستەمی بەرگری و کەمکردنەوەی فشار.

1. تەندروستی دڵ و خوێنبەرەکان:

یەکێک لە گرنگترین سوودەکانی شوکولاتەی تۆخ کاریگەری ئەرێنی لەسەر تەندروستی دڵە. فلاڤۆنۆیدەکانی ناو ئەم شوکولاتە خوێنبەرەکان فراوان دەکەن و ڕۆیشتنی خوێن باشتر دەکەن. ئەمەش یارمەتی کەمکردنەوەی پەستانی خوێن دەدات، بەمەش ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ و جەڵتەی مێشک کەم دەبێتەوە. توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەو کەسانەی کە ئەم خواردنە بە ڕێژەیەکی مامناوەند دەخۆن ئەگەری تووشبوونیان بە نەخۆشییەکانی دڵ کەمترە.

2. بەهێزکردنی مێشک و یادەوەری:

شوکولاتەی تۆخ تەنها بۆ دڵ باش نییە، بەڵکو بۆ مێشکیش باشە. ئەو دژە ئۆکسێنەرانەی تێیدایە، ڕۆیشتنی خوێن بۆ مێشک زیاد دەکەن و ئۆکسجینی زیاتر دەگەیەننە خانەکانی مێشک. ئەمەش تەرکیز باشتر دەکات و فێربوون زیاد دەکات و یادەوەری بەهێز دەکات. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە خواردنی مامناوەندی ئەم شوکولاته دەتوانێت ڕێگری بکات لە دابەزینی توانای مەعریفی لە تەمەنی پیریدا.

3. میزاج باشتر دەکات و فشاری دەروونی کەمدەکاتەوە:

هەموومان ئەزموونمان کردووە کە خواردنی شوکولاتە هەستێکی خۆشمان پێدەبەخشێت. هۆکارەکەی ئەوەیە کە شوکولاتەی تۆخ دەردانی هۆرمۆنە دڵخۆشکەرەکانی وەک سیرۆتۆنین و ئەندۆرفین زیاد دەکات. ئەم هۆرمۆنانە فشار و دڵەڕاوکێ کەمدەکەنەوە و هەستکردن بە ئارامی و دڵخۆشی دروست دەکەن. هەر لەبەر ئەم هۆکارە زۆرێک لە پسپۆڕانی خۆراک پێشنیاری خواردنی بڕێکی کەم لە ئەم خواردنە دەکەن کاتێک سترێس یان ماندووبوونی دەروونیت هەیە.

4. یارمەتی دابەزاندنی کێش و کۆنترۆڵکردنی کێش دەدات:

لەوانەیە سەرت سوڕمێ، بەڵام شوکولاتەی تۆخ دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کۆنترۆڵکردنی کێش. بڕێکی کەم لەم شوکولاته پێش نانخواردن دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ئارەزووی خواردن و وادەکات کەمتر خواردن بخۆیت. هەروەها ئەو پێکهاتانەی لە شوکولاتەی تۆخدا هەن میتابۆلیزمی لەش بەرز دەکەنەوە و سووتانی چەوری زیاد دەکەن. بێگومان پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە زۆر خواردنی دەبێتە هۆی زیادکردنی کالۆری زیادە بۆ جەستە، بۆیە هاوسەنگی لە خواردندا زۆر گرنگە.

5. دژە هەوکردن و بەرزکەرەوەی سیستەمی بەرگری لەش:

هەوکردنی درێژخایەن لە جەستەدا هۆکاری زۆرێک لە نەخۆشییە درێژخایەنەکانە وەک شەکرە و هەوکردنی جومگەکان و تەنانەت شێرپەنجە. ئەو دژە ئۆکسێنەرە بەهێزانەی لە شوکولاتەی تۆخدا هەن هەوکردن لە جەستەدا کەمدەکەنەوە و یارمەتی بەهێزکردنی سیستەمی بەرگری لەش دەدەن. هەر لەبەر ئەم هۆکارە خواردنی مامناوەندی ئەم خۆراکە دەتوانێت ڕۆڵی خۆپارێزی لە دژی زۆرێک لە نەخۆشیەکان بگێڕێت.

6. باشترکردنی تەندروستی پێست:

یەکێک لە تایبەتمەندییە سەرنجڕاکێشەکانی شوکولاتەی تۆخ کاریگەری لەسەر پێستە. ئەو فلاڤۆنۆیدانەی لە شوکولاتەی تۆخدا هەن پێست لە زیانەکانی تیشکی سەروو بنەوشەیی دەپارێزن و پرۆسەی پیربوونی پێست خاو دەکەنەوە. هەروەها ئەم پێکهاتانە خوێن بۆ پێست زیاد دەکەن و تازەیی و نەرمی زیاتری پێدەبەخشن. هەندێک لە توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەو کەسانەی ئەم خۆراکە دەخۆن پێستیان نەرمتر و تەندروستترە.

7. باشترکردنی تەندروستی ددان و ئێسک:

ڕەنگە سەیر بێت، بەڵام شوکولاتەی تۆخ دەتوانێت بۆ ددانەکانت باش بێت. کاکاوێکی پاک پێکهاتە لەخۆدەگرێت کە بەکتریا زیانبەخشەکانی ناو دەم کەمدەکاتەوە. جگە لەوەش ئەم خۆراکە سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندە بە کانزاکانی وەک کالیسیۆم و مەگنیسیۆم و فسفۆر کە پێویستن بۆ تەندروستی ئێسک و ددانەکان. بێگومان ئەم تایبەتمەندییە تەنها لە حاڵەتێکدا بوونی هەیە کە بەبێ شەکر یان بە شەکرێکی زۆر کەم بخورێت.

8. کۆنتڕۆڵکردنی شەکری خوێن:

بە پێچەوانەی باوەڕی باو، شوکولاتەی تۆخ دەتوانێت لە کۆنترۆڵکردنی شەکری خوێنیشدا بەسوود بێت. ئەو فلاڤۆنۆیدانەی تێدایە هەستیاری خانەکان بە ئەنسۆلین باشتر دەکەن و ئاستی شەکر لە خوێندا هاوسەنگ دەهێڵنەوە. بۆیە خواردنی ئەم خۆراکە بە ڕێژەیەکی مامناوەند نەک شەکری خوێن زیاد ناکات، بەڵکو دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی شەکرەی جۆری دووەم.

9. خۆپاراستن لە شێرپەنجە:

یەکێک لە تایبەتمەندییە بەهێزەکانی شوکولاتەی تۆخ، تایبەتمەندی دژە شێرپەنجەیە. دژە ئۆکسێنەرەکانی ناوی، ڕادیکاڵە ئازادەکان بێلایەن دەکەن، کە هۆکاری سەرەکی تێکچوونی خانەکانن و گۆڕانی بۆماوەیی. ئەمەش مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجە کەمدەکاتەوە. هەر لەبەر ئەم هۆکارەش ​​زۆرێک لە پزیشکان ئەم خۆراکە وەک “سوپەرفۆد” دەناسێنن.

10. زیادکردنی وزە و کەمکردنەوەی ماندوێتی:

ئەگەر هەست بە ماندوێتی دەکەیت و پێویستت بە وزەی خێرا هەیە، ئەوا شوکولاتەی تۆخ باشترین بژاردەیە. بوونی کافاین و تیۆبرۆمین لە ئەم خۆراکەدا ئاستی وزە زیاد دەکات و ماندوێتی دەروونی و جەستەیی کەمدەکاتەوە. بە پێچەوانەی خواردنەوە وزەبەخشەکانەوە ئەم وزەیە سروشتی و بەردەوامە و زیان بە جەستە ناگەیەنێت.

بەهای خۆراکی شوکولاتەی تۆخ:

چوارگۆشەیەکی بچووک (10-15 گرام) شوکولاتەی تۆخ مادەی خۆراکی بەنرخی تێدایە کە یارمەتیدەرە بۆ تەندروستی لەش. تەنانەت بڕێکی کەمیشی دەتوانێت کالۆری و کانزا و وزەی پێویستی جەستە دابین بکات. بەها نزیکەکانی بەم شێوەیەن:

• کالۆری: 50-60
• چەوری: 3-4 گرام
• پرۆتین: 1 گرام
• کاربۆهیدرات: 5-6 گرام
• ئاسن: 3-4% پێویستی ڕۆژانە
• مەگنیسیۆم: 6-8% پێویستە ڕۆژانە
• مس: 10% پێویستی ڕۆژانە

کاکاو لە شوکولاتەی تۆخدا سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندە بە دژە ئۆکسێنەر و فلاڤۆنۆیدەکان، کە جگە لە کانزاکان، هاوکات بەشدارن لە تەندروستی دڵ و مێشک و پێست. خواردنی ڕۆژانەی مامناوەند (یەک بۆ دوو چوارگۆشەی بچووک) باشترین سوود لەم خۆراکە تەندروستە دەبەخشێت.

باشترین بڕی شوکولاتەی تۆخ بۆ خواردن:

هەرچەندە شوکولاتەی تۆخ سوودی زۆری هەیە، بەڵام پێویستە بە ڕێژەیەکی مامناوەند بخورێت. باشترین خواردنی ڕۆژانە نزیکەی 20 بۆ 30 گرامە (2 بۆ 3 پارچەی بچووک). هەروەها باشترە ئەو شوکولاتە هەڵبژێریت کە بەلایەنی کەمەوە 70% کاکاوەکەی تێدایە بۆ ئەوەی سوود لە تایبەتمەندییە ڕاستەقینەکانی وەربگریت.

زیانەکانی ئەگەری شوکولاتەی تۆخ:

• زۆر خواردنی دەبێتە هۆی زیادبوونی کێش.
• بەهۆی بوونی کافاینەوە دەبێتە هۆی کەمخەوی یان لێدانی دڵ لە هەندێک کەسدا.
• ئەو کەسانەی گەدەیان هەستیارە لەوانەیە تووشی دڵەکزێ ببن.
• منداڵان و ژنانی دووگیان پێویستە بە وریاییەوە بیخۆن.

ئەنجام:

شوکولاتەی تۆخ تەنها بەتام نییە، بەڵکو دەرمانێکی سروشتیشە. لە بەهێزکردنی دڵ و مێشکەوە تا باشترکردنی باری دەروونی و کۆنترۆڵکردنی شەکری خوێن و کەمکردنەوەی هەوکردن و تەنانەت ڕێگریکردن لە شێرپەنجە، هەموو ئەم تایبەتمەندیانە لە یەک خواردنی بچووکدا کۆدەکرێنەوە. بێگومان لەبیرت بێت کە میانڕەوی کلیلی چێژوەرگرتنە لەم سوودانە. بۆیە ئەگەر بەدوای خواردنێکی کەم و تەندروست و بە تام و خۆراکیدا دەگەڕێیت، شوکولاتەی تۆخ دەتوانێت باشترین هەڵبژاردن بێت.