نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکان کە لەم ساڵانەی دواییدا پەرەیان پێدراوە، چیتر تەنها چەمکێکی زانستی خەیاڵی نین؛ بوونەتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤ و دەتوانن لە ژینگە تێبگەن، بڕیار بدەن، فێربن و تەنانەت کارلێکی کۆمەڵایەتی لەگەڵ مرۆڤەکاندا بکەن.
ئایا باسی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانتان بیستووە؟
پێشکەوتنەکانی هاوکاتی زیرەکی دەستکرد و فێربوونی ئامێر و ئەندازیاری ڕۆبۆتیک بووەتە هۆی دروستبوونی نەوەی نوێی ڕۆبۆتی زیرەک کە هەریەکەیان جۆرێکی دیاریکراوی زیرەکی پیشان دەدەن. لەم بابەتەدا بە پشتبەستن بە جۆری بەکارهێنان و فۆڕمی زیرەکییان، نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکان دەکۆڵینەوە؛ لە ڕۆبۆتە مرۆڤشێوەکانەوە تا ڕۆبۆتی کۆمەڵایەتی و زانستی و سەربەخۆ و تەنانەت سیستەمی AI کە جەستەیەکی فیزیکییان نییە.
1. ڕۆبۆتی مرۆڤشێوە:
ڕۆبۆتی مرۆڤشێوە(Humanoid Robots) بە یەکێک لە ئاستەنگە قورسەکانی جیهانی ڕۆبۆتیک دادەنرێت بەهۆی لێکچوونی پێکهاتەیییان لەگەڵ جەستەی مرۆڤ. ئەم نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکانە دەبێت لە یەک کاتدا هاوسەنگی و جوڵە و تێگەیشتن لە ژینگە و بڕیاردان بەڕێوەببەن. لە خوارەوە، نموونە نایاب و پێشکەوتووەکانی ئەم ڕۆبۆتانە دەکۆڵینەوە:
ASIMO: پێشەنگی مرۆڤشێوەکان
ASIMO، ڕۆبۆتی بەناوبانگی کۆمپانیای هۆندا، یەکێک بوو لە یەکەم نموونە سەرکەوتووەکان لەم بوارەدا. ئاسیمۆ توانی بە جێگیری بڕوات و بە پلیکانەکاندا سەرکەوێت و بە ئاسانی کارلێک لەگەڵ مرۆڤدا بکات، ئەمەش ڕێگەی خۆشکرد بۆ نەوەکانی داهاتووی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکان. ئەم ڕۆبۆتە دەریخست کە زیرەکی مرۆڤشێوە لە هێزی حیساباتی تێدەپەڕێت و هاوکات هەماهەنگی نێوان جوڵە و ژینگەش دەگرێتەوە.
Atlas: هاوسەنگی و جوڵەی زیرەک
لە نەوەی نوێدا کۆمپانیای Atlas لە کۆمپانیای Boston Dynamics بە یەکێک لە پێشکەوتووترین ڕۆبۆتە زیرەکە مرۆڤشێوەکان ناسراوە. ئەم ڕۆبۆتە بە بەکارهێنانی هاوسەنگی داینامیکی و پرۆسێسی خێرای داتاکانی ژینگە و کۆنترۆڵی جوڵەی پێشکەوتوو توانای ڕاکردن و بازدان و بەرزکردنەوەی شتە قورسەکانی هەیە و خۆی لەگەڵ بارودۆخی چاوەڕواننەکراودا دەگونجێت. ئەتڵەس نیشان دەدات کە زیرەکی تەنها پەیوەندی بە «بیرکردنەوە» نییە، بەڵکو پەیوەندی بە جوڵەی زیرەک و گونجانی خێراشەوە هەیە.
P3 و P4: وردبینی و هاوکاری لەگەڵ مرۆڤەکان
ڕۆبۆتەکانی وەک P3 و P4 زیاتر سەرنجیان لەسەر وردبینی و هەماهەنگی لەگەڵ ژینگەدایە. ئەم ڕۆبۆتانە نموونەی پراکتیکی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانی مرۆڤن، کە ئەدای سەلامەت و ورد پێشکەش دەکەن لە ژینگە پیشەسازییەکان و ئەرکەکانی ڕۆژانەدا.
T-HR3: کۆنترۆڵی ورد و کارلێککارانە
T-HR3 ی هۆندا و نموونە هاوشێوەکانی لەسەر کۆنترۆڵی ورد و هاوکاری مرۆڤ و ڕۆبۆت جەخت دەکەنەوە. ئەم ڕۆبۆتانە بۆ ژینگە پیشەسازییەکان و ڕیلیف و تەنانەت بەکارهێنانە پزیشکییەکان دروستکراون و نیشان دەدەن کە نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانی مرۆڤشێوە مەرج نییە بۆ لاساییکردنی شێوەی مرۆڤ دروست بکرێن، بەڵکو دروستکراون کە بە شێوەیەکی کاریگەر هاوکاری مرۆڤ بکەن و ئەرکی ئاڵۆز ئەنجام بدەن.
2. ڕۆبۆتی کۆمەڵایەتی و خزمەتگوزاری:
پۆلێکی دیکەی ڕۆبۆتە زیرەکەکان بریتین لە ڕۆبۆتەکان کە سەرنجی سەرەکییان جوڵەی ئاڵۆز نییە، بەڵکو کارلێکی کۆمەڵایەتییە. ئەم ڕۆبۆتانە بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ مرۆڤدا دروستکراون و زیرەکییان زیاتر لە تێگەیشتن لە ڕەفتاری مرۆڤ و وەڵامدانەوەی گونجاو بۆی دەردەکەوێت. لە خوارەوە گرنگترین نموونەکان دەکۆڵینەوە:
Sophia: ڕۆبۆتی کۆمەڵایەتی بەناوبانگ
Sophia کە لەلایەن کۆمپانیای Hanson Robotics دروستکراوە، یەکێکە لە نوێترین ڕۆبۆتە کۆمەڵایەتییە زیرەکەکانی جیهان. ئەم ڕۆبۆتە دەتوانێت دەموچاو بناسێتەوە و گفتوگۆ ئەنجام بدات و کاردانەوەی نیمچە سۆزداری نیشان بدات. بەڵام ئەم کاردانەوەیانە ھاوشێوە دەکرێن و سۆفیا هەستی ڕاستەقینەی نیه. هەرچەندە سۆفیا زیاتر نیشاندانی تواناکانی زیرەکی زمانەوانی و کۆمەڵایەتییە، بەڵام ڕۆڵێکی گرنگی هەبووە لە ناساندنی چەمکی ڕۆبۆتی زیرەک بە خەڵک.
Pepper: ڕۆبۆتێکی خزمەتگوزاری پراکتیکی
Pepper نموونەیەکی پراکتیکی و کارایی نوێترین ڕۆبۆتە کۆمەڵایەتییە زیرەکەکانە کە لە فرۆشگا و بانک و ناوەندەکانی خزمەتگوزاریدا بەکاردەهێنرێن. ئەم ڕۆبۆتە بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ کڕیاران و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان و دروستکردنی ئەزموونێکی باشتری بەکارهێنەر دروستکراوە، هەروەها نموونەیەکی سەرکەوتووە لە بەکارهێنانی کردەیی زیرەکی کۆمەڵایەتی لە ڕۆبۆتەکاندا لە ژیانی ڕۆژانەدا.
3. ڕۆبۆتی زانستی و توێژینەوە:
لەو ژینگەیانەی کە مرۆڤ ناتوانێت ڕاستەوخۆ ئامادەبێت، نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانی زانستی و توێژینەوە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن. ئەم ڕۆبۆتانە بۆ کۆکردنەوەی زانیاری و بڕیاردانی سەربەخۆ و ئەنجامدانی ئەرکی ئاڵۆز دروستکراون و ئاستێکی بەرزی زیرەکی و سەربەخۆیی نیشان دەدەن.
ڕۆبۆتەکانی گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسمان:
نموونەی سەرنجڕاکێشی ئەم ڕۆبۆتانە بریتین لە لە ڕۆبۆتەکانی ناسا Curiosity، Perseverance و InSight . ئەم ڕۆبۆتانە دەبێت لە ژینگەیەکی نادیار و دوور لە زەوی و بەبێ ئەگەری کۆنترۆڵکردنی سات بە سات بڕیار بدەن. توانای هەڵبژاردنی ڕێگایەک و دوورکەوتنەوە لە مەترسییەکانی ژینگە و ئەنجامدانی ئەرکە زانستییەکان وایکردووە کە نموونەی ڕاستەقینە و پێشکەوتووی نوێترین ڕۆبۆتە زانستییە زیرەکەکان بن.
Aibo: زیرەکی ڕەفتار و کارلێکی سۆزداری
لە پێوەرێکی جیاوازدا، Aibo، سەگی ڕۆبۆتی سۆنی، نموونەی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانی ڕەفتارکردنە. ئەم ڕۆبۆتە دەتوانێت فێری ڕەفتاری خاوەنەکەی بێت و کاردانەوەی هەبێت و بە تێپەڕبوونی کات «کەسایەتی»یەکی جیاواز پەرەپێبدات. ئەم جۆرە زیرەکییە زیاتر پەیوەندی بە فێربوونی درێژخایەن و کارلێکی سۆزداری لەگەڵ مرۆڤدا هەیە، هەروەها نموونەی زیرەکی کارپێکراوە لە ژیانی ڕۆژانەدا.
4. ڕۆبۆتی سەربەخۆ و پراکتیکی:
ڕۆبۆتە ئۆتۆنۆمەکان و سیستەمی زیرەکی کردەیی بە تایبەتی لە بواری گواستنەوەدا یەکێکە لە دەرکەوتە بەرجەستەکانی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکان لە ژیانی ڕۆژانەدا. ئەم ڕۆبۆتانە بە شێوەیەک دروستکراون کە بڕیاری خێرا بدەن و کاردانەوەیان هەبێت بەرامبەر بە ژینگە لە کاتی ڕاستەقینەدا و توانای ئەنجامدانی ئەرکی ئاڵۆزیان هەیە بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ.
ئۆتۆمبێلی ئۆتۆنۆم: لێخوڕینی ئۆتۆمبێل بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ
سیستەمەکانی وەک Waymo و Cruise و Tesla FSD هەوڵدەدەن شۆفێری بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ بە شیکردنەوەی زانیارییەکانی هەستەوەر و کامێرا و نەخشەکان بکەنە مەمکین. ئەم ئۆتۆمبێلانە نموونەی نوێترین ڕۆبۆتی زیرەکی سەربەخۆن کە زیرەکی دەستکرد و پرۆسێسی داتا لە کاتی ڕاستەقینەدا بەکاردەهێنن بۆ زیادکردنی سەلامەتی و وردبینی لە لێخوڕیندا.
فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی زیرەک:
جگە لە ئۆتۆمبێل، فڕۆکە بێفڕۆکەوانە زیرەکەکانی وەک بەرهەمەکانی DJI توانای شوێنکەوتنی بابەتەکان و دوورکەوتنەوە لە ئاستەنگەکان و ڕێکخستنی ڕێڕەوی فڕینیان بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هەیە. لەم ڕۆبۆتانەدا زیرەکی زیاتر واتە شیکاری خێراتر و وەڵامدانەوەی چرکەساتی بۆ ژینگە، هەروەها نموونەی بەکارهێنانی کردەیی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانە لە بوارەکانی پیشەسازی و کات بەسەربردن.
5. سیستەمی زیرەکی دەستکرد بەبێ جەستەی فیزیکی:
هەندێک لە نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکان بە هیچ شێوەیەک جەستەیەکی فیزیکییان نییە. ئەم سیستەمە کە زۆرتر لە شێوەی نەرمەکاڵا و زیرەکی دەستکرددا جێبەجێ دەکرێن، توانای تێگەیشتن لە زمان و ئەنجامدانی شیکاری و بەرهەمهێنانی ناوەڕۆکیان هەیە. سەرەڕای ئەوەی کە جەستەیان نییە، بەڵام ئەم جۆرە ڕۆبۆتانە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا و ڕۆبۆتیکدا.
مۆدێلی زمانی پێشکەوتوو:
سیستەمەکانی وەک ChatGPT و Gemini نموونەی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکانن کە جەستەیەکی فیزیکییان نییە کە توانای نائاسایییان هەیە لە پرۆسێسکردنی زمانی سروشتی و وەڵامدانەوەی مرۆڤ. ئەم مۆدێلانە دەتوانن ناوەڕۆک بەرهەم بهێنن و وەڵامی پرسیارەکان بدەنەوە و کارلێکی کاریگەر لەگەڵ بەکارهێنەران بکەن.
سیستەمی یاری و ستراتیژی:
سیستەمەکانی وەک AlphaGo و AlphaStar لە کۆمپانیای DeepMind دەریانخستووە کە زیرەکی دەستکرد دەتوانێت لە یارییەکان و کێشە ستراتیژییەکان زیاتر لە مرۆڤ کار بکات. هەرچەندە ئەم ڕۆبۆتانە جەستەیەکی فیزیکییان نییە، بەڵام ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پەرەپێدانی تەکنەلۆژیا و ئەلگۆریتمەکانی زیرەک وەک نموونەی نوێترین ڕۆبۆتە زیرەکەکان.
ئەنجام:
زیرەکی لە ڕۆبۆتەکاندا یەک فۆرمی نییە. ڕۆبۆتە مرۆڤدۆستەکان ئاڵۆزترین تێکەڵەی تێگەیشتن و جوڵە و بڕیاردانیان هەیە، ڕۆبۆتە کۆمەڵایەتییەکان لە کارلێککردن لەگەڵ مرۆڤەکاندا سەرکەوتوون، ڕۆبۆتە زانستییەکان بە شێوەیەک دروستکراون کە لە بارودۆخێکی سەختدا بژین و سیستەمی نەرمەکاڵاکان چەمکی زیرەکییان پێناسە کردووەتەوە.
پێدەچێت داهاتووی ڕۆبۆتە زیرەکەکان بە یەک ئاراستەدا لە قاڵب نەدرێت، بەڵکو بە تێکەڵەیەک لەم جۆرە جیاوازانەیه؛ کە جەستە و نەرمەکاڵا و بڕیاردانی زیرەک پێکەوە کۆدەبنەوە.
