خۆراک لەکاتی دووگیانیدا یەکێکە لەو هۆکارە گرنگانەی کە کاریگەری لەسەر تەندروستی دایک و گەشەکردنی دروستی کۆرپەلە هەیە. لەم ماوەیەدا جەستەی دایک پێویستی بە وزە و پرۆتین و ڤیتامین و کانزاکانی زیاتر هەیە بۆ ئەوەی هەم پێداویستییەکانی خۆی و هەم گەشەی کۆرپەلە دابین بکات.
خۆراکی دروست لە کاتی دووگیانی بە مانای «خواردنی دوو هێندە زیاتر» نییە؛ بەڵکو کوالیتی و جۆراوجۆری خۆراکەکان گرنگترن. خۆراک لەکاتی دووگیانیدا دەبێت سەوزە، میوە، دانەوێڵەی تەواو، گوێز، گۆشت، ماسی و بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان لەخۆبگرێت. هەروەها هەندێک مادەی خۆراکی وەک ترشی فۆلیک، ئاسن، کالیسیۆم، ڤیتامین D، یۆد، کۆڵین و ترشە چەورییەکانی ئۆمیگا3 بە تایبەتی لە کاتی دووگیانیدا گرنگن.
لە لایەکی ترەوە پێداویستی خۆراکی لە هەموو مانگەکانی دووگیانیدا بە تەواوی وەک یەک نییە. کۆرپەلە لە سێ مانگی یەکەمدا دەچێتە قۆناغی دروستبوونی ئەندامە سەرەکییەکان، لە سێ مانگی دووەمدا گەشەکردنی زۆرێک لە شانەکان خێراتر دەبێت، لە سێ مانگی سێیەمیشدا گەشەی مێشک و زیادبوونی کێش و پێگەیشتنی ئەندامەکان گرنگتر دەبن.
لەم بابەتەدا لە ماڵپەڕی بۆزانینەوە، ئاگاداری باشترین خۆراک لەکاتی دووگیانیدا دەبین، هەروەها خۆراکی دروست لە سێ مانگی یەکەم و دووەم و سێیەمدا.
بۆچی خۆراک لە کاتی دووگیانیدا گرنگە؟
لە کاتی دووگیانیدا لەشی دایک گۆڕانکاری زۆری بەسەردا دێت. قەبارەی خوێن زیاد دەکات و پلاسەنتا(placenta) دروست دەبێت و کۆرپەلە پێویستی بە ماددە خۆراکیەکان هەیە بۆ دروستکردنی خانە و شانە و ئێسک و مێشک و ئەندامەکانی تر.
خۆراکی جۆراوجۆر و هاوسەنگ دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە دابینکردنی پێداویستییە خۆراکیەکانی دایک و کۆرپەلە و ئاسانکاری دەکات بۆ بەدەستهێنانی ماددە خۆراکییە پێویستەکانی وەک ئاسن و فۆلات و کالیسیۆم و یۆد و پرۆتین. هەروەها ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی جەخت لەسەر هەبوونی خۆراکی جۆراوجۆر و وەرگرتنی وزە و پرۆتین و ڤیتامین و کانزاکانی پێویست لە کاتی دووگیانیدا دەکاتەوە. بۆیە باشتر وایە لەبری ئەوەی سەرنجت لەسەر خۆراکێکی دیاریکراو بێت، جۆرەها خۆراکی تەندروست بخەیتە ناو خۆراکی ڕۆژانەتەوە.
باشترین خۆراک لەکاتی دووگیانیدا:
1. سەوزە؛ سەرچاوەی ڤیتامین و کانزا و ڕیشاڵ:
سەوزە و بە تایبەتی سەوزەی گەڵا سەوز، بەشێکی گرنگی خۆراکی دووگیانییە. سپێناخ، برۆکلی، کاهوو، گێزەر و بیبەری زەنگۆڵە دەتوانرێت لە خۆراکی دایکی دووگیاندا جێگیر بکرێت. جگە لە ڤیتامین و کانزاکان، سەوزە ڕیشاڵیشی تێدایە و دەتوانێت یارمەتی تەندروستی هەرس بدات. هەروەها سەوزەی گەڵا سەوز سەرچاوەی فۆلێتە.
2. میوەکان؛ ژەمی تەندروست و پڕ لە ماددەی خواردنی:
سێو، پرتەقاڵ، مۆز، کیوی، تووتفەرەنگی، هەنار، هەرمێ و هەموو میوە تازەکانی تر دەتوانن بەشێک بن لە خۆراک لەکاتی دووگیانیدا. میوەکان ڤیتامین و کانزا و ئاو و ڕیشاڵ دابین دەکەن. باشتر وایە میوەی تەواو لە پێشینە بێت بەسەر شەربەتی میوەدا، چونکە میوەی تەواو ڕیشاڵی زیاترە.
3. هێلکە؛ سەرچاوەی پرۆتین و کۆلین:
هێلکە یەکێکە لە خواردنە پڕبایەخەکان کە پرۆتین و کۆلین دابین دەکات. کۆلین ڕۆڵێکی گرنگ لە گەشەکردنی مێشک و سیستەمی دەمارەکانی کۆرپەلەدا هەیە و پێویستی جەستە بەو ماددەیە لە کاتی دووگیانیدا زیاد دەبێت. لە کاتی دووگیانیدا باشترە هێلکەی تەواو کوڵاو بخورێت و دوور بکەویتەوە لە هێلکەی کاڵ یان کەم کوڵاو.
4. گۆشت و دانەوێڵە؛ سەرچاوەی پرۆتین و ئاسن:
گۆشتی بێ چەوری و مریشک و عدس و نۆک و فاسۆلیا و دانەوێڵەکانی تر کە یەکێک لە گرنگترین خۆراک لەکاتی دووگیانیدان، دەتوانن ئەو پرۆتین و ئاسنەی کە بۆ جەستە پێویسته دابین بکەن. ئاسن پێویستە بۆ بەرهەمهێنانی خانەکانی سووری خوێن و گواستنەوەی ئۆکسجین بۆ دایک و کۆرپەلە. پێویستی ڕۆژانەی ئاسن لە کاتی دووگیانیدا بۆ ژنانی پێگەیشتوو نزیکەی 27 میلیگرامە.
هەروەها خواردنی ماددە خۆراکییەکانی دەوڵەمەند بە ڤیتامینی C، وەک پرتەقاڵ، تووتفەرەنگی، بیبەری شیرین و برۆکلی لەگەڵ سەرچاوە ڕووەکییەکانی ئاسن دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ باشترکردنی هەڵمژینی ئاسن.
5. شیرەمەنی پاستوریزە کراو؛ بۆ کالیسیۆم و پرۆتین:
شیری پاستوریزەکراو و ماست و پەنیر سەرچاوەیەکی باشی کالیسیۆم و پرۆتینن. کالیسیۆم گرنگە بۆ گەشەکردنی ئێسک و ددانی کۆرپەلە. باشتر وایە لە کاتی دووگیانیدا خۆت بەدوور بگرێت لە شیری پاستوریزە نەکراو و بەرهەمە شیرەمەنیەکان بەهۆی مەترسی پیسبوونی میکرۆبی.
6. ماسییە کەمجیوهکان؛ سەرچاوەی ئۆمێگا 3:
هەندێک ماسی سەرچاوەیەکی گونجاون بۆ پرۆتین، ڤیتامینی D و ترشی چەورییەکانی ئۆمێگا 3. بە تایبەتی ترشی چەوری DHA بۆ گەشەکردنی مێشک و چاوەکانی کۆرپەلە گرنگە. بەڵام جۆری ماسی گرنگە؛ چونکە هەندێک لە ماسییە گەورەکان دەکرێت ڕێژەی زیاتر لە جیوهیان تێدا بێت. بۆیە باشترە ماسییە کەمجیوهکان هەڵبژێردرێن.
7. ناتەکان:
گوێز، بادەم، فەندق، پستە، کونجی و ناتەکان و تووەکانی تر دەتوانن وەک ژەمەکی پڕ لە ماددەی خواردنی بەکاربهێنرێن. ئەم خواردنانە چەورییە نەبێتتێرەکان، پرۆتین و ڕیشاڵ و کانزای جۆراوجۆریان تێدایەن. بۆ خۆراک لەکاتی دووگیانیدا باشترە جۆرەکانی بێ خوێ یان کەمخوێ هەڵبژێردرێن.
8. دانەوێڵە تەواوەکان:
نانێکی پڕ لە سەووس، جۆ، برنجی قاوەیی و جۆرەکانی تری دانەوێڵە تەواوەکان دەتوانن وزە، فایبەر و هەندێک لە ڤیتامینەکانی گروپی B دابین بکەن. جۆراوجۆری سەرچاوەکانی کاربۆهایدرەت و بەکارهێنانی دانەوێڵە تەواوەکان لەگەڵ سەوزەوات و خواردنەکانی تر دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ هەبوونی ڕێژەیەکی هاوسەنگی خواردن.
خۆراک لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا؛ ماوەی دروستبوونی ئەندامە سەرەکییەکان:
سێ مانگی یەکەمی دووگیانی قۆناغێکی زۆر گرنگە بۆ گەشەکردنی کۆرپەلە وە پێویستە گرنگی تایبەت بە هەفتە بە هەفتەی دووگیانی بدرێت. لەم ماوەیەدا زۆرێک لە ئەندام و پێکهاتە سەرەکییەکانی لەش دەست دەکەن بە دروستبوون، هەروەها کۆئەندامی دەماریش دەچێتە قۆناغە سەرەتاییەکانی گەشەکردن و هەموو ئەمانە وا دەکات خۆراک لەکاتی دووگیانیدا گرنگ بێت.
گرنگترین ماددە خۆراکیەکان لە سێ مانگی یەکەمدا:
- ترشی فۆلیک: یەکێکە لە گرنگترین ماددە خۆراکییەکان لە هەفتەکانی سەرەتای دووگیانیدا، هەروەها وەرگرتنی پێویستیش یارمەتیدەرە بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری کەمبوونەوەی بۆری دەمار. سەوزەی گەڵا سەوز و دانەوێڵە و میوە ترشەکان و هەندێک خۆراک دەوڵەمەندن بە فۆلێت.
- کۆلین: ڕۆڵی هەیە لە گەشەکردنی مێشکی کۆرپەلە و بڕبڕەی پشت. هێلکە و گۆشت و شیر و بەرهەمەکانی سۆیا و فستق سەرچاوەی ئەون.
- یۆد: گرنگە بۆ گەشەی ئاسایی مێشکی کۆرپەلە و کۆئەندامی دەمار. بەرهەمە شیرەمەنیەکان و هێلکە و خواردنە دەریاییەکان و خوێی یۆد کراو سەرچاوەی ئەون.
- ئاسن و پرۆتین: گرنگن بۆ بەرهەمهێنانی خوێن و گەشەی خانەکان و شانەکانی لەش.
بۆیە لە سێ مانگی یەکەمدا دەتوانیت سەرنجت لەسەر خۆراکەکانی وەک هێلکەی کوڵاوی ڕەق و نیسک و فاسۆلیا و سەوزەی گەڵا سەوز و میوە ترشەکان و گۆشتی بێ چەوری و بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان و ناتەکانت بێت.
تێبینی گرنگ: هیچ شتێکی خۆراکی نابێتە هۆی گەشەکردنی ئەندامێکی دیاریکراو لە کۆرپەلەدا. گەشەکردنی ئاسایی کۆرپەلە لە ئەنجامی وەرگرتنی هاوسەنگی کۆمەڵێک خۆراک لەکاتی دووگیانیدایه.
خۆراک لە سێ مانگی دووەمی دووگیانیدا؛ گەشەکردنی ئێسک و مێشک و شانەکانی جەستە:
لە سێ مانگی دووەمدا کۆرپەلە بەردەوام دەبێت لە گەشەکردنی خێرا. ئێسک و ماسولکە و مێشک و شانەکانی تر بەردەوامن لە گەشەکردن و هەروەها پێویستی دایک بە هەندێک ماددە خۆراکیەکان زیاد دەکات.
ماددە خۆراکییە گرنگەکان لە سێ مانگی دووەمدا:
- کالیسیۆم و ڤیتامین D: کالیسیۆم گرنگە بۆ دروستبوونی ئێسک و ددانی کۆرپەلە، هەروەها ڤیتامین D یارمەتی کالیسیۆم دەدات بە شێوەیەکی دروست لە جەستەدا کاربکات. بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان، ماسی گونجاو، هێلکە و هەندێک خۆراکی بەهێزکراو سەرچاوەی ئەم ماددە خۆراکیانەن.
- پرۆتین: پێویستە بۆ گەشەی خانە و ماسولکە و شانەکانی کۆرپەلە. گۆشت، مریشک، هێلکە، ماسی، دانەوێڵە و بەرهەمە شیرەمەنیەکان سەرچاوەی باشن.
- ئاسن: لەگەڵ زیادبوونی قەبارەی خوێنی دایک پێویستی بە ئاسن زیاد دەکات. گۆشت و نیسک و فاسۆلیا و خۆراکە بەهێزکراوەکان دەتوانن یارمەتیدەر بن لە دابینکردنی ئاسن.
- ئۆمیگا 3: ترشە چەوریەکانی ئۆمیگا3 بە تایبەتی DHA گرنگن بۆ گەشەکردنی مێشک و چاوی کۆرپەلە. ماسی کەم جیوە و هەندێک سەرچاوەی ڕووەکی وەک گوێز و هەندێک تۆو دەتوانن یارمەتیدەر بن لە وەرگرتنی ئۆمیگا 3.
بۆیە لە سێ مانگی دووەمدا دەتوانیت تێکەڵەیەک لە بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان و ماسی کەم جیوە و هێلکە و گۆشت و سەوزە و میوە و دانەوێڵەی تەواو بخەیتە ناو خۆراک لەکاتی دووگیانیدا.
خۆراک لە سێ مانگی سێیەمی دووگیانیدا؛ گەشەکردنی مێشک و زیادبوونی کێش و پێگەیشتنی ئەندامەکان:
لە سێ مانگی سێیەمدا گەشەی کۆرپەلە بەردەوام دەبێت و زیادبوونی کێشی کۆرپەلە زیاد دەکات. مێشک و کۆئەندامی دەمار هێشتا لە گەشەکردندان و ئەندامەکانی وەک سییەکانیش بەرەو پێگەیشتنی زیاتر دەڕۆن.
ماددە خۆراکییە گرنگەکان لە سێ مانگی سێیەم:
- DHA و Omega 3: گرنگە بۆ گەشەکردنی مێشک و چاوی کۆرپەلە. ماسییەکانی کەم جیوە لە باشترین سەرچاوە خۆراکییەکانی DHAن.
- پرۆتین: لەگەڵ بەردەوامی گەشەکردنی شانەکان و زیادبوونی کێشی کۆرپەلە، گرنگە پرۆتینی پێویست بەدەست بهێنرێت. گۆشت، مریشک، ماسی، هێلکە، بەرهەمە شیرەمەنیەکان و دانەوێڵە بژاردەی باشن.
- ئاسن: پێویستی بە ئاسن بە درێژایی دووگیانی گرنگە، ئەگەر کەمی هەبوو، لەوانەیە پزیشک پێشنیاری خواردنی تەواوکەری خۆراک بکات.
- کالیسیۆم و ڤیتامین D: گەشەی ئێسک لەم قۆناغەدا بەردەوامە؛ بۆیە بەدەستهێنانی کالیسیۆم و ڤیتامین D ی پێویست هێشتا گرنگە.
- کۆلین و یۆد: ئەم دوو ماددە خۆراکییەش ڕۆڵیان هەیە لە پاڵپشتی گەشەکردنی مێشک و کۆئەندامی دەمار و نابێت تەنها لە سێ مانگی یەکەمدا سنووردار بکرێن.
لەم قۆناغەدا خۆراکی وەک ماسی کەم جیوە، هێلکەی تەواو کوڵاو، شیرەمەنی پاستوریزەکراو، گۆشت، سەوزە، میوە و دانەوێڵەی تەواو دەتوانن بەشێکی گرنگ بن لە خۆراک لەکاتی دووگیانیدا.
لە کاتی دووگیانیدا پێویستە خۆمان لە چ خۆراکێک بەدوور بگرین یان سنووردار بکەین؟
سەلامەتی خۆراک لە کاتی دووگیانیدا زۆر گرنگە. باشتر وایە خۆت بەدوور بگرێت لە گۆشتی کاڵ یان کەم کوڵاو، مریشک، ماسی و هێلکە، هەروەها شیر و بەرهەمە شیرەمەنیە پاستوریزە نەکراوە کان. هەروەها پێویستە سەوزە و میوە بە باشی بشۆردرێت، هەروەها خواردنەکان ئامادەبکرێن و لە دۆخێکی پاک و خاوێندا هەڵبگیرێن.
هەروەها پێویستە لە کاتی هەڵبژاردنی ماسی وریا بیت و دوور بکەوەرەوە لەو جۆرە ماسیانەی کە جیوەیان زۆرە. لە هەمان کاتدا پێویست ناکات ماسی بە تەواوی لە خۆراکەکەتدا نەهێڵیت و ماسی کەم جیوە دەتوانێت سەرچاوەیەکی بەسوود بێت بۆ ئۆمیگا 3.
لە کاتی دووگیانیدا دوور بکەوەرەوە لە خواردنەوە کحولیەکان. هەروەها پێویستە وەرگرتنی کافاین سنووردار بێت؛ ACOG خواردنی کافاین کەمتر لە 200 میلیگرام لە ڕۆژێکدا بە مامناوەند دەزانێت لە کاتی دووگیانیدا، کە بەزۆری پەیوەندی بە زیادبوونی بەرچاوی مەترسی لەبارچوون یان لەدایکبوونی پێشوەختەوە نییە.
هەروەها باش نییە بە تەنیا ڤیتامین و تەواوکەری گیایی بخۆیت. ڕەنگە هەندێک لە تەواوکەرەکان لە کاتی دووگیانیدا گونجاو نەبن یان لەوانەیە زیاتر لە بڕی پێشنیارکراوی هەندێک لە ماددە خۆراکیەکان دابین بکەن.
ئایا پێویستە لە کاتی دووگیانیدا بۆ دوو کەس بخۆیت؟
نەخێر، ئەو بیرۆکەیەی کە ژنی دووگیان دەبێت «بۆ دوو کەس» بخوات، ڕاست نییە. ئامانج لێی بەدەستهێنانی وزە و ماددە خۆراکییە پێویستەکانە بۆ هەردوو دایک و کۆرپەلە نەک دوو هێندەکردنی بڕی خۆراک.
پێویستی وزە لە قۆناغە جیاوازەکانی دووگیانیدا جیاوازە و بڕی گونجاوی زیادبوونی کێش بەندە بە هۆکارەکانی وەک کێشی دایکی پێش دووگیانی، باری تەندروستی و ئاستی چالاکییەکان. هەروەها ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی جەخت لەسەر خۆراکی هاوسەنگ و دوورکەوتنەوە لە زیادبوونی کێشی لەش لە کاتی دووگیانیدا دەکاتەوە.
نەخشێکی سادە بۆ خۆراک لە کاتی دووگیانیدا:
ڕێجیمێکی هاوسەنگ دەتوانێت تێکەڵەیەک لە گروپە خۆراکییە جیاوازەکان لەخۆبگرێت. بۆ نموونە:
- نانی بەیانی: نانێکی تەواو، پەنیر یان هێلکەی پاستوریزەکراو و پارچەیەک میوە.
- خواردنی کەم: میوە، ماست یان بڕێکی گونجاو لە گوێزی بێ خوێ.
- نانی نیوەڕۆ: برنج یان نان، گۆشت یان دانەوێڵە، سەوزە و ماست.
- خواردنی کەمی ئێواران: میوە، ماست یان تێکەڵەیەک لە گوێز و میوە.
- ژەمی ئێوارە: سەرچاوەی پرۆتینی وەک مریشک، ماسی، هێلکە یان پەلەوەر لەگەڵ سەوزە و بڕێکی گونجاو نان یان دانەوێڵە.
ئەمە تەنها شێوازێکی گشتییە و خۆراکی گونجاو بۆ هەر ژنێکی دووگیان ڕەنگە جیاواز بێت بەپێی بارودۆخی جەستەیی و پزیشکی.
تەواوکەرەکان لە کاتی دووگیانیدا:
تەنانەت بە خۆراکی تەندروستەوە، ڕەنگە هەندێک ماددە خۆراکیەکان بەس نەبن بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانتان تەنها لە خۆراکەوە. هەر بۆیە زۆرێک لە خانمان تەواوکەری خۆراکی پێش لەدایکبوون دەخۆن، وەک ئەوەی پزیشک یان مامانیان پێشنیاری کردووە.
ڕەنگە پێویست بکات ترشی فۆلیک، ئاسن، ڤیتامین D، یۆد و ماددە خۆراکیەکانی دیکە بەپێی دۆخی تاکەکەسی خۆت تەواو بکرێت. بۆ نموونە، ACOG پێشنیاری ئەوە دەکات کە ژنانی دووگیان تەواوکەرێکی پێش لەدایکبوون بخۆن کە ڕۆژانە لانیکەم 400 میلیگرام ترشی فۆلیکی تێدایە، بە باشترین شێوە لانیکەم مانگێک پێش دووگیانی دەستپێبکات و تا 12 هەفتەی یەکەم بەردەوام بێت.
بەڵام پێویستە بڕی و جۆری تەواوکەرەکە بە پشتبەستن بە دۆخی تاکەکەسی خۆت و ئامۆژگاری پزیشکەکەت دیاری بکرێت.
ئەنجام:
خۆراک لە کاتی دووگیانیدا ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە تەندروستی دایکان و گەشەی ئاسایی کۆرپەلەدا. باشترین ڕێگا بریتییە لە خواردنی خۆراکی جۆراوجۆر و هاوسەنگ کە سەوزە و میوە و دانەوێڵەی تەواو و نات و گوێز و هێلکە و گۆشت و ماسی کەم جیوە و بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان لەخۆدەگرێت.
- لە سێ مانگی یەکەمدا، وەرگرتنی پێویست لە ترشی فۆلیک، کۆلین، یۆد، ئاسن و پرۆتین بە تایبەتی گرنگە، چونکە کۆرپەلە دەچێتە قۆناغی دروستبوونی زۆرێک لە ئەندامە سەرەکییەکان.
- لە سێ مانگی دووەمدا ماددە خۆراکیەکانی وەک کالیسیۆم و ڤیتامین دی و پرۆتین و ئاسن و ئۆمیگا 3 گرنگن بۆ بەردەوامی گەشەکردنی ئێسک و مێشک و شانەکانی جەستە.
- لە سێ مانگی سێیەمدا، وەرگرتنی پێویست لە پرۆتین، ئاسن، کالیسیۆم، ڤیتامین D، کۆڵین، یۆد و DHA هێشتا گرنگە، چونکە گەشەی مێشک و ئەندامەکانی تر بەردەوامە.
لە کۆتاییدا هیچ خۆراکێکی سیحراوی نییە بۆ گەشەکردنی کۆرپەلە. ئەوەی گرنگە هەمەچەشنی خۆراک لە کاتی دووگیانیدا و وەرگرتنی ماددە خۆراکییە پێویستەکان و سەلامەتی خۆراک و بەکارهێنانی دروستی تەواوکەرەکانە بەپێی ڕێنمایی پزیشک یان مامان.
پرسیارە زۆرەکان سەبارەت بە خۆراک لە کاتی دووگیانیدا (FAQ):
1. چ خواردنێک باشترە لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا بخورێت؟
ئەو خۆراکانەی دەوڵەمەندن بە ترشی فۆلیک و کۆلین و ئاسن و پرۆتین زۆر گرنگن. سەوزەی گەڵا سەوز، دانەوێڵە، هێلکەی باش کوڵاو، گۆشتی بێ چەوری، بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان، میوە ترشەکان و گوێز هەڵبژاردەیەکی باشن.
2. چ خۆراکێک باشە بۆ گەشەکردنی مێشکی کۆرپەلە؟
هیچ خۆراکێکی تایبەت بە تەنیا ناتوانێت گەشەی مێشکی کۆرپەلە بەرەوپێش ببات؛ بەڵام وەرگرتنی ماددە خۆراکیەکانی وەک کۆڵین، یۆد، ئاسن و ئۆمیگا 3، بە تایبەت DHA، گرنگە بۆ گەشەکردنی مێشک و سیستەمی دەمار. هێلکە و بەرهەمە شیرەمەنیەکان و ماسی کەم جیوە و گۆشت و هەندێک نات سەرچاوەی ئەم ماددە خۆراکیانەن.
3. چی بخورێت بۆ گەشەکردنی ئێسکی کۆرپەلە لە سێ مانگی دووەمدا؟
کالیسیۆم و ڤیتامین دی مادەی خۆراکی گرنگن بۆ گەشەکردنی ئێسکی کۆرپەلە و ددان. شیری پاستوریزەکراو و ماست و پەنیر، هەندێک ماسی و هێلکە و خۆراکی بەهێزکراو دەتوانن یارمەتیت بدەن بۆ بەدەستهێنانی ئەم ماددە خۆراکیانە.
4. لە سێ مانگی سێیەمدا چ خواردنێک بەسوودە بۆت؟
لە سێ مانگی سێیەمدا گرنگە بەردەوام بیت لە وەرگرتنی پرۆتین و ئاسن و کالیسیۆم و ڤیتامین D و کۆڵین و یۆد و ئۆمیگا 3ی پێویست. ماسی کەم جیوە، هێلکە، گۆشت، بەرهەمە شیرەمەنییە پاستوریزەکراوەکان، سەوزە، میوە و دانەوێڵەی تەواو هەڵبژاردەیەکی باشن.
5. ئایا خواردنی ماسی لەکاتی دووگیانیدا باشە؟
بەڵێ. ماسی کەم جیوە دەتوانێت سەرچاوەیەکی گەورەی پرۆتین و ئۆمیگا 3 و یەکێک لە گرنگترین خۆراک لەکاتی دووگیانیدا بێت. بەڵام پێویستە دوور بکەویتەوە لەو جۆرە جیوە بەرزانە و ماسییەکە بە باشی بکوڵێنیت.
6. ئایا هێلکە لە کاتی دووگیانیدا بۆت باشە؟
بەڵێ. هێلکە سەرچاوەیەکی باشی پرۆتین و کۆلینە، کە ڕۆڵی هەیە لە گەشەکردنی مێشک و کۆئەندامی دەمارەکانی منداڵدا. بەڵام پێویستە هێلکە بە تەواوی کوڵاو بخورێت.
7. چ خۆراکێک باشە بۆ کەمخوێنی لە کاتی دووگیانیدا؟
گۆشت و نیسک و فاسۆلیا و هەندێک خۆراکی بەهێزکراو سەرچاوەی ئاسنن. هەروەها خواردنی ئەو خۆراکانەی دەوڵەمەندن بە ڤیتامین C لەگەڵ سەرچاوەی ڕووەکی ئاسن دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ باشتر هەڵمژینی ئاسن. ئەگەر پشکنینی خوێن کەمی ئاسن یان کەمخوێنی دەرکەوت، لەوانەیە پزیشکەکەت تەواوکەری ئاسن بۆت بنوسێت.
8. ئایا ئافرەتانی دووگیان پێویستە تەواوکەری خۆراک بخۆن؟
لەوانەیە پزیشک یان مامانەکەت پێشنیاری تەواوکەری خۆراکی وەک ترشی فۆلیک، ئاسن، ڤیتامین D یان یۆد بکات بە پشتبەستن بە پێداویستییە تاکەکەسییەکانت. پێویستە جۆر و بڕی تەواوکەرەکان بەپێی بارودۆخی دایکەکە و ئەنجامی پشکنینەکان دیاری بکرێت و بەکارهێنانی تەواوکەری خۆراکی بە ئارەزووی خۆی پێشنیار ناکرێت.
9. ئایا پێویستە لە کاتی دووگیانیدا بۆ دوو کەس بخۆیت؟
نەخێر، دووگیانی بە مانای دوو هێندەکردنی بڕی ئەو خۆراکە نییە کە دەیخۆیت. کوالیتی و جۆراوجۆری و وەرگرتنی پێویستی ماددە خۆراکیەکان گرنگترە، پێویستی وزە لە قۆناغە جیاوازەکانی دووگیانیدا دەگۆڕێت.
